يك حكايت بشنو اى گوهر شناس‌		تا بدانى تو عيان را از قياس‌
ماهِ روزه گشت در عهد عمر		بر سر كوهى دويدند آن نفر

ظاهراً مأخذ آن روايت ذيل است:

عَنْ انَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ كُنَّا مَعَ عُمَرَ بَيْنَ مَكّةَ وَ مَدِينَةَ وَ تَرَاءَينَا الْهِلَالَ وَ كُنْتُ رَجُلًا حَدِيدَ الْبَصَرِ فَرَأَيْتُهُ وَ لَيْسَ احَدٌ يَزْعَمُ انَّهُ رَآهُ غَيْرِى قَالَ فَجَعَلْتُ اقُولُ لِعُمَرَ أَ مَا تَرَاهُ فَجَعَلَ لَا يَرَاهُ قَالَ يَقُولُ عُمَرُ سَأَرَاهُ وَ انَا مُسْتَلْقٍ عَلَى فِرَاشِى‌[٣]. صحيح مسلم، ج ٨، ص ١٦٣ [ص ٤٣ قصص مثنوى‌]

______________________________ [١] اشاره بدين حديث است:

عَنِ النَّبِيِّ ٦ قَالَ: الْمُؤْمِنُ مِرْآةُ أَخِيهِ يُمِيطُ عَنْهُ الْأَذَى.

وسائل الشيعة ج ١٢ ص ٢١٠ باب ١٢٢- باب وجوب أداء حق المؤمن و ... ح ١٦١٠٨.

پيامبر اكرم ٦ فرمودند: مؤمن آينه برادر مؤمن خويش است، و هر گونه آزار و ناشايستى را از او پاك مى‌سازد (دور مى‌كند).

عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ عَلِيِّ بْنِ الْحُسَيْنِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ : قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ٦: الْمُؤْمِنُ مِرْآةٌ لِأَخِيهِ الْمُؤْمِنِ يَنْصَحُهُ إِذَا غَابَ عَنْهُ وَ يَمِيطُ عَنْهُ مَا يَكْرَهُ إِذَا شَهِدَ وَ يُوَسِّعُ لَهُ فِي الْمَجْلِسِ‌

. جعفريات ص ١٩٧ و مستدرك الوسائل ج ٨ ص ٣٢٠ باب ٤.

امام صادق از پدر و اجداد خويش از رسول خدا ٦ نقل مى‌كند كه فرمودند: مؤمن به منزله آينه است براى برادر مؤمن خويش، در نبودش خيرخواه اوست و در حضورش هر آنچه ناپسندش باشد از او دور سازد و جايش را مى‌گستراند (در مجالس احترامش را پاس مى‌دارد).

المُؤْمِنُ مِرْآةُ الْمُؤْمِنِ‌[٤].

بحارالأنوار ج ٧١ ص ٢٧٠ باب ١٦ جامع صغير، ج ٢، ص ١٨٣، كنوز الحقائق، ص ١٣٦

الْمُؤْمِنُ مِرْآةُ الْمُؤْمِنِ و الْمُؤْمِنُ اخُو الْمُؤْمِنِ يَكُفُّ عَلَيْهِ ضَيْعَتَهُ وَ يَحُوطُهُ مِنْ وَرَائِهِ‌[٥].

جامع صغير، ج ٢، ص ١٨٣.

الْمُؤْمِنُ مِرْآةُ اخِيهِ الْمُؤْمِنِ‌[٦].

كنوز الحقائق، ص ١٣٦.

[١] - خداوند متعال زيباست و زيبايى را دوست دارد. و مى‌خواهد كه اثر نعمتش را در بنده‌اش ببيند. و از كسانى كه فاقد نعمتش هستند، و نيز از كسانى كه به نداشتن نعمت تظاهر مى‌كنند، ناخشنود است.

[٢] - خداوند متعال زيباست و زيبايى را دوست دارد. نيز سخى است و نظيف؛ و سخاوت و نظافت را دوست دارد.

[٣] - انس بن مالك نقل كرده است كه همراه با عمر، در محلى بين مكه و مدينه، توقف كرده بوديم و در صدد رؤيت هلال بر آمديم. من كه ديد چشمم قوى بود موفق به رؤيت هلال شدم، اما ديگران موفق نشدند. به عمر گفتم هلال را رؤيت نكردى؟ او در حالى كه توفيق ديدن ماه را نيافته بود گفت: به زودى وقتى رو به آسمان دراز شوم رؤيتش خواهم كرد.

[٤] - مؤمن آينه مؤمن است.

[٥] - مؤمن آينه مؤمن است، مؤمن برادر مؤمن است، با او معيشتش را سامان مى‌بخشد و در پناهش محفوظ مى‌ماند.

[٦] - مؤمن براى برادر مؤمنش به منزله آينه است.