(گل خوردن بر هر مسلمانى حرام است. كسى كه گل مى‌خورد چنان است كه بر كشتن خويش همدست شود.) كنوز الحقائق، ص ١٨، ١٢٤، نيز رجوع شود به تحفه حكيم مؤمن، مخزن الادويه، در ذيل طين [ص ١١٨٨ شرح مثنوى‌]

[نقص انسان است: سيرى يا كه جوع‌]

٢٠٨-

«چون گرسنه مى‌شوى سگ مى‌شوى‌		تند و بَد پيوند و بَد رگ مى‌شوى‌
چون شدى تو سير مردارى شوى‌		بى‌خبر بى‌پا چو ديوارى شوى‌
پس دمى مردار و ديگر دم سگى‌		چون كنى در راه شيران خوش تكى‌

اين مضمون مأخوذ است از روايت ذيل: [٢] قيلَ لعَامر بْن عَبْد قيسٍ: مَا تَقُولُ فى الْانْسَان قَالَ مَا اقُولُ فى مَنْ اذَا جَاعَ ضَرَعَ وَ اذَا شَبعَ طَغَى. (عامر بن قيس را گفتند چه گويى در باره انسان؟ گفت چه بگويم در باره كسى كه چون گرسنه شود خوار و زبون گردد و چون سير شود سركشى آغازد.) مجموعه ورّام ج ١ ص ٤٧ ربيع الابرار، باب الطّعام و الْوانه.

قَالَ رَجُل للْحَسَن يَا ابَا سَعيدٍ اذَا جُعْتُ ضَعُفْتُ وَ اذَا شَبعْتُ وَقَعَ عَلَىَّ الْهرُّ فَقَالَ يَا ابْنَ اخى هَذه الدَّارُ لَيْسَتْ تُوَافقُكَ فَاطْلُبْ دَاراً غَيْرَهَا. (مردى به حسن بصرى گفت اى ابا سعيد، چون گرسنه مى‌شوم سست و ناتوان مى‌شوم و چون سير گردم چنان است كه گربه‌اى در من افتاده است خشمگين و آماده حمله‌ام. گفت اى پسر برادر من، اين جهان در خور تو نيست. جز آن منزلى بجوى.) مجموعه ورّام ج ١ ص ٧٥ باب العتاب، ربيع الابرار، باب الاوقات.

[ص ١١٨٩ شرح مثنوى‌]

______________________________ [١]

عَنْ أَبي عَبْد اللَّه قَالَ: إنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ خَلَقَ آدَمَ منَ الطِّين فَحَرَّمَ أَكْلَ الطِّين عَلَى ذُرِّيَّته.

(امام صادق ٧ مى‌فرمايد: خداوند متعال حضرت آدم ٧ را از گل آفريده و خوردن آن را بر فرزندانش حرام كرده است). كافى ج ٦ ص ٢٦٥ باب أكل الطين ح ٤.

وَ قَالَ النَّبيّ ٦: أَكْلُ الطّين حَرَامٌ عَلَى كُلّ مُسْلمٍ وَ مُسْلمَةٍ.

(رسول خدا ٦ مى‌فرمايد: خوردن گل بر هر زن و مرد مسلمان حرام است).

طب النبي ٦ ص ٣١.

[٢]

قَالَ أَميرُ الْمُؤْمنينَ ٧: وَيْحُ ابْنُ آدَمَ أَسيرُ الْجُوع صَريعُ الشَّبَع غَرَضُ الْآفَات خَليفَةُ الْأَمْوَات‌

(حضرت على ٧ مى‌فرمايند: واى بر فرزند آدم كه در بند گرسنگى، افتاده سيرى، هدف آفت‌ها و جانشين مرده‌ها است.) غرر الحكم ص ٣٢٤ باب متفرقات أخلاقي ح ٧٥٤٠ و با اختصار در شرح نهج البلاغه، طبع مصر، ج ٤، ص ٣٨٠.