تذكرة الاولياء، چاپ ليدن، ج ٢ ص ٥٤ [ص ٢ احاديث مثنوى‌] ... و اين معنى نظير آن است كه ذوالنّون گفت: «عَرَفْتُ رَبِّى برَبِّى وَ لَوْلَا رَبّى لَمَا عَرَفْتُ رَبّى»[١]. رساله قشيريه، چاپ مصر، ص ١٤٢ [ص ٨٩ شرح مثنوى‌] [١]

[هم ثناى تو سزد يا رب ز تو]

١٧-

«لَا تُكَلِّفْنى فَانِّى فى الْفَنَا		كَلَّتْ افْهَامى فَلَا احْصى ثَنَا

مأخوذ است از حديث ذيل:

عَنْ عَليٍّ عَلَيْه السَّلَامُ أَنَّ النَّبيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْه وَ آله وَ سَلَّم كَانَ يَقُولُ في آخر وَتْره اللَّهُمَّ إنِّي أَعُوْذُ برضَاكَ منْ سَخَطكَ وَ أَعُوذُ بمُعَافَاتكَ منْ عُقُوبَتكَ وَ أَعُوذُ بكَ منْكَ لا أُحْصي ثَنَاءً عَلَيْكَ أَنْتَ كَمَا أَثْنَيْتَ عَلَى نَفْسكَ‌[٢] [٢]

مسند احمد بن حنبل، طبع مصر ١٣١٣، ج ١، ص ٩٦، ١١٨، ١٥٠ و صحيح مسلم طبع مصر، ج ٢، ص ٥١ و احياء العلوم، ج ١، ص ٢٠٩ و ج ٤، ص ٦٣ و جامع صغير، ج ١، ص ٥٩ [ص ٢ احاديث مثنوى‌] ... و از ابوالقاسم جنيد (متوفى ٢٩٧) نقل كرده‌اند: «مَنْ عَرَفَ اللَّهَ كَلَّ لسَانُهُ»[٣].

كشف المحجوب، چاپ لنين گراد ص ٣ و ٤٦٤

______________________________ [١]

يَا رَبِّ بكَ عَرَفْتُكَ وَ أَنْتَ دَلَلْتَني عَلَيْكَ وَ دَعَوْتَني إلَيْكَ وَ لَوْ لا أَنْتَ لَمْ أَدْر مَا أَنْتَ ... (١)

المصباح للكفعمي صفحه ٥٨٨ دعاء السحر لعلي بن الحسين ٨.

(١) پروردگارا من تو را به تو شناختم و تو مرا بر وجود خود دلالت فرمودى و بسوى خود خواندى و اگر تو نبودى من نمى‌دانستم تو چيستى.

[٢]

قَالَ أَبُو عَبْد الله عَلَيْه السَّلامُ: مَنْ عَرَفَ اللَّهَ كَلَّ لسانُهُ (١)

مشكاة الأنوار صفحه ١٧٦ (١) حضرت امام جعفر صادق ٧ مى فرمايد: كسى كه خدا را شناخت زبانش (از بيان) عاجز شد.

كَانَ رَسُولُ اللَّه صَلَّى اللَّهُ عَلَيْه وَ آله وَ سَلَّم إذَا صَلَّى الصُّبْحَ رَفَعَ صَوْتَهُ حَتَّى يُسْمعَ أَصْحَابَهُ يَقُولُ: ... اللَّهُمَّ إنِّي أَعُوذُ برضَاكَ منْ سَخَطكَ وَ أَعُوذُ بعَفْوكَ منْ نقْمَتكَ ثَلَاثَ مَرَّات ... (٢) مستدرك‌الوسائل ٥ ٨٨.

(٢) همواره رسول خدا ٦ و سلم پس از نماز صبح با صداى بلند آنگونه كه يارانش بشنوند سه بار مى‌فرمود: خدايا از خشمت به خشنوديت، از كيفرت به عفوت پناه مى‌برم ...

مسند احمد بن حنبل، طبع مصر ١٣١٣، ج ١، ص ٩٦، ١١٨، ١٥٠ و صحيح مسلم طبع مصر، ج ٢، ص ٥١ و احياء العلوم، ج ١، ص ٢٠٩ و ج ٤، ص ٦٣ و جامع صغير، ج ١، ص ٥٩ [ص ٢ احاديث مثنوى‌] (٣) از قول على ٧ آورده‌اند كه فرمود: پيامبر٦ وسلم در آخر نماز وَتْرش چنين مى‌خواند: خدايا از خشمت به خشنوديت، از كيفرت به عفوت و از خودت به خودت پناه مى‌برم. بر شمردن ثناى تو كار من نيست. تو آنچنانى كه خود را ستوده‌اى.

[١] - پروردگارم را به يارى خودش شناخته‌ام. و گرنه من به شناخت خدايم هرگز دست نمى‌يافتم.

[٢] - از قول على ٧ آورده‌اند كه فرمود: پيامبر٦ وسلم در آخر نماز وَتْرش چنين مى‌خواند: خدايا از خشمت به خشنوديت، از كيفرت به عفوت و از خودت به خودت پناه مى‌برم. بر شمردن ثناى تو كار من نيست. تو آنچنانى كه خود را ستوده‌اى.

[٣] - كسى كه خدا را شناخت زبانش( از بيان آن) عاجز مى‌شود.