احاديث و قصص مثنوى - فروزانفر، بديع الزمان - الصفحة ٤٤٧ - دامها بنهاد ابليس از زنان
ج ١، ص ٧٧ و كنوز الحقائق، ص ٢٨.
[ص ١٥٧ احاديث مثنوى]
[از عزيز مصر و خواب او شنو]
٧٦٦-
|
«آن عزيز مصر مىديدى به خواب |
چون كه چشم غيب را شد فتح باب |
|
اين مطلب مقتبس است از مضمون آيه شريفه:
وَ قالَ الْمَلِكُ إِنِّي أَرى سَبْعَ بَقَراتٍ سِمانٍ يَأْكُلُهُنَّ سَبْعٌ عِجافٌ[١]. (سوره يوسف، آيه ٤٣) و تفصيل آن در كتب تفسير ذكر شده. رجوع كنيد به: تفسير طبرى، ج ١٢، ص ١٢٥ و قصص الانبياء ثعلبى، ص ١٠٥ [ص ١٦٣ قصص مثنوى]
[دامها بنهاد ابليس از زنان]
٧٦٧-
|
«گفت ابليس لعين دادار را |
دام زفتى خواهم اين اشكار را |
|
مأخذ آن روايتى است مذكور در احياء العلوم، ج ٣، ص ٢٦:
وَ قَالَ ابُو امَامَةَ انَّ رَسُولَ اللَّه ٦ قَالَ انَّ ابْليسَ لَمَّا نَزَلَ الَى الارْض قَالَ يَا رَبِّ انْزَلْتَنى الَى الارْض وَ جَعَلْتَنى رَجيماً فَاجْعَلْ لى بَيْتاً قَالَ الْحَمَّامَ قَالَ اجْعَلْ لى مَجْلساً قَالَ الاسْوَاقَ وَ مَجَامعَ الطُّرُق قَالَ اجْعَلْ لى طَعَاماً قَالَ طَعَامكَ مَا لَمْ يُذْكَرُ اسْمُ اللَّه عَلَيه قَالَ اجْعَلْ لى شَرَاباً قَالَ كُلَّ مُسْكرٍ قَالَ اجْعَلْ لى مُؤَذِّناً قَالَ الْمَزَاميرَ قَالَ اجْعَلْ لى قُرْآناً قَالَ الشِّعْرَ قَالَ اجْعَلْ لى كتَاباً قَالَ الوَشْمَ قَالَ اجْعَلْ لى حَديثاً قَالَ الْكذْبَ قَالَ اجْعَلْ لى مَصَايَدَ قَالَ النِّسَاءَ[٢].
و به همين جهت در كنايه از زنان مىگويند سلاح ابليس و در حديث آمده است
النِّسَاءُ
[١] - پادشاه( مصر) گفت در خواب هفت گاو چاق را ديدم كه هفت گاو لاغر را مىخورند.
[٢] - ابو امامه از رسول خدا٦ چنين نقل كرده كه وقتى ابليس( از بهشت رانده و) در زمين مستقر شد گفت خدايا، حال كه مرا به زمين فرود آوردى و از رحمتت دور كردى، خانهاى در اختيار من قرار ده. پاسخ شنيد حمام را خانه تو قرار دادم.
گفت محلى هم براى اجتماعات نياز دارم. پاسخ شنيد بازار و گذرگاهها براى تو.
گفت طعام چه طور؟ پاسخ آمد آنچه نام من بر آن برده نشود طعام توست. گفت نوشابهام چيست؟ ندا آمد هر مست كنندهاى براى توست. گفت اذان گوى من كيست؟ پاسخ شنيد، نى و مزمارها. گفت قرآنم كدام است؟ پاسخ آمد شعر. گفت كتابم چيست؟ پاسخ آمد خال كوبيها. گفت حديثم كدام است؟ پاسخ آمد دروغ! گفت دام و تلهام چيست؟ پاسخ آمد زنان!