جهت وى آنجا بداشتند. چون شتر آسوده گشت برخاست و به ميان كشت‌زار درآمد. آن مرد هر چند طبل مى‌كوفت شتر نمى‌رميد. مردك عاجز شد. چون نزديك آمد ساربان گفت اى دردمند ببين كه كوس سلطانى بر پشت اوست. و او در همه عمر خود كوس سلطانى كشيده است از آواز طبل تو نخواهد رميد. نقل از مجله سخن، شماره ٧ خرداد ماه ١٣٣٢، ص ٥٤٣ انيس المريدين كتابى است در تفسير سوره يوسف كه زمان تأليف آن به تحقيق معلوم نيست ولى چون مؤلف بعضى از اشعار سعدى را در آن كتاب آورده بى‌شك تأليف آن از زمان مولانا مؤخر است و دانشمند محقق آقاى مجتبى مينوى كه آن كتاب را ديده و اين اطلاعات هم مستفاد از ايشان است حدس مى‌زنند كه انيس المريدين بايد در نيمه اول از قرن هشتم تأليف شده باشد.

و سياق و كيفيت روايت انيس المريدين و مختصر اختلافى كه با گفته مولانا دارد گواه آن تواند بود كه از مأخذ ديگر اقتباس شده باشد.

بيت ذيل از شيخ سعدى:

جور رقيب و سرزنش اهل روزگار		با من همان حكايت گاو و دهل زنست‌

و مثل معروف «اشتر نقاره خانه» هم اشاره به قصه مزبوره است.

[ص ١٢٤ قصص مثنوى‌] در باره كتاب انيس المريدين اين مطلب از گفته دانشمند محقق آقاى مجتبى مينوى افزوده مى‌شود:

چند كتاب به نام انيس المريدين ديده‌ام و آن فصلى كه در مجله سخن راجع به شتر نقاره خانه نقل كرده‌ام از نسخه متعلق به مرحوم پروفسور براون بوده است. (به نشان د ٧ د ٩ كه فعلًا در كتاب خانه دانشگاه كمبريج محفوظ است) و موسوم است به انيس المريدين و شمس المجالس. و منسوب است به خواجه عبد اللّه انصارى. و ليكن مسلماً به صورت فعلى از وى نمى‌تواند بود. زيرا كه در آن از اشعار نظامى استشهاد شده است. ضمناً مؤخر از قرن ششم نيز نبايد باشد. از تصنيف ديگرى به نام انيس المريدين در تفسير سوره يوسف نسخه‌اى در كتاب خانه رضوى است (فهرست ج ٤، ص ٤٠٨) كه اين بايد در قرن هشتم تأليف شده باشد. چون در آن به شعر سعدى استشهاد شده است.

تصنيف ديگرى به نام انيس المريدين و روضة المحبين هست كه در ذيل كتابى به نام تاج القصص واقع شده است. از اين كتاب سه نسخه در ديوان هند در لندن و يك نسخه در