احاديث و قصص مثنوى - فروزانفر، بديع الزمان - الصفحة ٣١٤ - صالحان را هست نعمتهاى خاص
[ «عاقل اوّل بيند آخر را به دل»]
٤٨٩-
|
«عاقل اوّل بيند آخر را به دل |
اندر آخر بيند از دانش مُقلّ |
|
به ذيل شماره (٤٥٢) رجوع كنيد. [١] [ص ٩٤ احاديث مثنوى]
[صالحان را هست نعمتهاى خاص]
٤٩٠-
|
«ور نه لا عَينٌ رَأَت چه جاى باغ |
گفت نور غيب را يزدان چراغ |
|
اشاره به حديث ذيل است:
قَالَ اللَّهُ تَعَالَى اعدَدتُ لعبَاديَ الصَّالحينَ مَا لَا عَينٌ رَأَت وَ لَا أُذُنٌ سَمعَت وَ لَا خَطَرَ عَلَى قَلب بَشَرٍ[١]. [٢]
بخارى، ج ٢، ص ١٣٩، مسلم، ج ٨، ص ١٤٣، جامع صغير، ج ٢، ص ٨٠.
الصَّومُ يَدُقُّ المَصيرَ وَ يُذبلُ اللَّحمَ وَ يُبعدُ من حَرِّ السَّعير انَّ للَّه مَائدَةٌ عَلَيهَا مَا لَا عَينٌ رَأَت وَ لَا اذُنٌ سَمعَت وَ لَا خَطَرَ عَلَى قَلب بَشَرٍ لَا يَقعُدُ عَلَيهَا الَّا الصَّائمُونَ[٢].
جامع صغير، ج ٢، ص ٤٩
انَّ في الجَنَّة مَا لَا عَينٌ رَأَت وَ لَا اذُنُ سَمعَت وَ لَا خَطَرَ عَلَى قَلب احدٍ[٣].
جامع صغير، ج ١، ص ٩١ [ص ٩٣ احاديث مثنوى]
______________________________ [١] مناسب است با گفته امير مؤمنان على- ٧-:
أَوَّلُ رَأي الْعَاقل آخرُ رَأي الْجَاهل (١).
شرح نهج البلاغة، ج ٢٠، ص ٩٣، ح ٣٥٦.
و يوسف بن احمد مولوى آن را اشاره بدين حديث مىپندارد كه در امالى شيخ طوسى، ص: ٥٣٠ و مستدرك الوسائل و مستنبط المسائل، ج ١٢، ص ١١٢، ح ١٣٦٦٤ و جامع صغير، ج ٢، ص ٩٧ مىتوان ديد:
عَنْ أَبي ذَرٍّ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّه ٦ و سلم»: اْلْكَيِّسُ (منَ النَّاس) مَنْ دَانَ نَفْسَهُ وَ عَملَ لمَا بَعْدَ الْمَوْت وَ الْعَاجزُ مَن اتَّبَعَ نَفْسَهُ هَوَاهَا وَ تَمَنَّى عَلَى اللَّه عَزَّ وَ جَلَّ الْأَمَانيَ
(٢).
(١) رأى عاقل در ابتداى كار همان است كه جاهل در انتهاى كار به آن مىرسد (٢) كسى كه هوشيار است مالك نفسش مىشود و براى پس از مرگ به عمل (صالح) مىپردازد. اما كسى كه ضعيف و ناتوان است به پيروى از هواهاى نفسانى پرداخته و درخواستش از خداوند رسيدن به آرزوهاى نفسانى است.
[٢] بحار الأنوار ج ٨ ص ٩٢ باب ٢٣
[١] - خداوند متعال فرمود براى بندگان صالحم نعمتهايى در بهشت آماده كردهام كه نظير آنها را هيچ چشمى نديده و هيچ گوشى نشنيده و در دل هيچ كس خطور نكرده است.
[٢] - روزه باعث تغيير حالت روزه دار مىشود. گوشتش را مىريزد و از حرارت آتش جهنم دورش مىكند. خداوند را در بهشت سفره و نعمتهايى است كه نظير آنها را هيچ چشمى نديده و هيچ گوشى نشنيده و در دل هيچ كس خطور نكرده است. و فقط روزه داران هستند كه بر سر اين سفره خواهند نشست.
[٣] - خداوند را در بهشت نعمتهايى است كه نظير آنها را هيچ چشمى نديده و هيچ گوشى نشنيده و در دل هيچ كس خطور نكرده است.