احاديث و قصص مثنوى - فروزانفر، بديع الزمان - الصفحة ٢٣٢ - روز قيامت آخرين امت نخستين مىشود
است اگر اين مسكين سخن نگفتى كشته نشدى. سوم گفت من بارى خموشم. وى را نيز بگرفتند و بكشتند! [ص ٧٦ قصص مثنوى]
[عبرت از غير است كار هر سعيد]
٣٦١-
|
«اين نگر كه مبتلا شد جان او |
تا در افتاده است و او شد پند تو |
|
مبتنى است بر مفاد روايت: [١]
السَّعِيدُ مَن وُعِظَ بِغَيرِهِ.
كه مستند آن در ذيل شماره [٢٣٠] مذكور است.
[ص ٦٧ احاديث مثنوى]
[روز قيامت آخرين امّت نخستين مىشود]
٣٦٢-
|
«آخرين قرنها پيش از قُرون |
در حديث است آخرونَ السَّابقون |
|
حديث ذيل مقصود است:
نَحنُ الآخرُونَ السَّابقُونَ يَومَ القيَامَة بَيدَ انَّهُم اوتُوا الكتَابَ من قَبلنَا وَ اوتينَاهُ من بَعدهم وَ هذَا يَومُهُمُ الَّذي فُرضَ عَلَيهم فَاختَلَفُوا فيه فَهَدَانَا اللَّهُ لَهُ فَهُم لَنَا فيه تَبَع فَاليَهُودُ غَداً وَ النَّصَارى بَعدَ غَدٍ [٢][١].
بخارى، ج ١، ص ٣٦ و ص ١٠٣ و ج ٤، ص ٩٥، ١٢١، مسلم، ج ٣، ص ٧- ٨ مسند احمد، ج ١، ص ٢٨٢، ٢٩٦، ج ٢، ص ٢٤٣، ٢٤٩، ٢٧٣.
[ص ٦٧ احاديث مثنوى] [نيز مراجعه شود به رديف ٥٧٣]
______________________________ [١] مبتنى است بر مفاد روايات:
عَنْ مُحَمّد بْن أَبي عُمَيْر قَالَ سَأَلْتُ أَبَا الْحَسَن مُوسَى بْن جَعْفَرٍ : عَنْ مَعْنَى قَوْل رَسُول اللَّه ٦ «الشَّقيّ مَنْ شَقيَ في بَطْن أُمّه وَ السَّعيدُ مَنْ سَعَدَ في بَطْن أُمّه فَقَالَ: الشَّقيّ مَنْ عَلمَ اللَّهُ وَ هُوَ في بَطْن أُمّه أَنَّهُ سَيَعْمَلٌ أَعْمَالَ الْأَشْقيَاء وَ السَّعيدُ مَنْ عَلمَ اللَّهُ وَ هُوَ في بَطْن أُمّه أَنَّهُ سَيَعْمَلُ أَعْمَالَ السُّعَدَاء.
(محمد بن ابى عمير از امام كاظم ٧ مىپرسد: معنى گفتار پيامبر ٦ كه فرمود: «شقى و بدبخت كسيست كه در شكم مادر بدبخت بوده و سعادتمند و خوشبخت كسيست كه در شكم مادر خوشبخت بوده» چيست؟! فرمود: يعنى شقى كسيست كه وقتى در شكم مادر است خداوند مىداند كه او پس از اين رفتار شقاوتمندان و كردار انسانهاى بدبخت را مرتكب مىشود و سعيد كسيست كه وقتى در شكم مادر است خداوند مىداند كه او پس از اين رفتار سعادتمندان و كردار انسانهاى خوشبخت را مرتكب مىشود.) التوحيد ٣٥٦ ٥٨- باب السعادة و الشقاوة ح ٣.
الشَقىُّ مَنْ شَقىَ فى بَطْن امِّه وَ السَّعيْدُ مَنْ وُعظَ بغَيْره. (١)
كافى ج ٨ ص ٨١ باب وصية النبي ٦ لأمير المؤمنين ٧ و مسلم، ج ٨، ص ٤٥، جامع صغير، ج ١، ص ٦٣
السَّعيدُ مَنْ سَعَدَ في بَطْن امِّه وَ الشَّقيُّ مَنْ شَقيَ في بَطْن امِّه (٢).
جامع صغير، ج ٢، ص ٣٦، شرح تعرّف، ج ٢، ص ٧٧ [ص ٣٥ احاديث مثنوى] (١) شقى در شكم مادرش شقى بوده [شده] و سعيد كسى است كه از ديگران پند آموخته است.
(٢) سعيد در شكم مادرش سعيد بوده [شده] و شقى هم در شكم مادرش شقى بوده [شده] است.
[٢] كشف الغمة ج ١ ص ١١ تا كلمه من بَعدهم
[١] - روز قيامت ما كه آخرين امت هستيم، اولين امت مىشويم. گر چه امتهاى ديگرى( مانند يهود و مسيحيت و ...) در كتاب و وحى بر ما مقدم بودند و ما بعد از آنان صاحب كتاب و وحى شديم. علتش اين است كه هر چند عقيده به اين روز( قيامت) بر آنان واجب شده بود اما آنان نپذيرفتند و اختلاف كردند. ولى خداوند ما را به چنين عقيدهاى هدايت كرد. بنا بر اين ديگران تابع ما شدند. امت يهود پس از ما هستند و امت عيسى پس از يهود.