چنان از شاخ افتادند در خاك‌		كه گفتى جان بر آمد جمله را پاك‌
ز حال مرگ ايشان مرد هشيار		عجب ماند و پشيمان شد ز گفتار
به آخر سوى چين چون باز افتاد		بَر آن طوطى آمد راز بگشاد
كه ياران از غم تو جان نبردند		همه در خاك افتادند و مردند
چو طوطى اين سخن بشنود در حال‌		بزد اندر قفس لختى پر و بال‌
چو بادى آتشى در خويشتن زد		تو گفتى جان بداد او نيز و تن زد
يكى آمد فريب او بنشناخت‌		گرفتش پاى و اندر گلخن انداخت‌
چو در گلخن فتاد آن طوطى خوش‌		ز گلخن بر پريد و شد چو آتش‌
نشست او بر سر قصر خداوند		حكيم هند را گفت اى هنرمند
مرا تعليم دادند آن عزيزان‌		كه همچون برگ شو در خاك ريزان‌
طلب كار خلاصى همچو ما كن‌		رهايى بايدت، خود را رها كن‌
بمير از خويش تا يابى رهايى‌		كه با مرده نگيرند آشنايى‌
هر آن گاهى كه دست از خويش شستى‌		توان جَست از همه دامى به چُستى‌
به جاى آوردم از ياران خود راز		كنون رفتم بر ياران خود باز

[ص ١٨ قصص مثنوى‌]

[ «يا ربى زو، شصت لبيك از خدا»]

١٢٥-

«هر دَمش صد نامه صد پيك از خدا		يا رَبى ز او شصت لبّيك از خدا

اشاره است به حديث: [١]

قَالَ- عَلَيْه السَّلَامُ- انَّ الْعَبْدَ الْمُؤْمنَ يُسْتَجَابُ لَهُ فَاذَا قَالَ الْعَبْدُ يَا رَبِّ قَالَ اللَّهُ تَعَالَى لَبَّيْكَ.

(پيغمبر- ص- فرمود كه دعاى بنده مؤمن به اجابت مقرون است چون او يا رب گويد خدا لبيك مى‌گويد.) نوادر الاصول از محمّد بن على حكيم ترمذى، چاپ آستانه، ص ٢٢٠ [ص ٦٣٠ شرح مثنوى‌]

[چون تو را مالى رسد بر گير از آن‌]

١٢٦-

«گفت پيغمبر كه اى مرد جرى‌		هان مكن با هيچ مطلوبى مرى‌

ظاهراً ناظر است به حديث:

مَا اتَاكَ منْ هَذَا الْمَال وَ انْتَ غَيْرُ سَائلٍ وَ لَا مُشْرفٍ فَخُذْهُ‌

(هر چه از مال دنيا بى‌خواست و انتظار و ميل دل به تو رسد آن را بر گير.) فتاواى‌

______________________________ [١] اشاره است به حديث:

عَنْ النًّبيِّ ٦: إذَا قَالَ الْعَبْدُ: يَا رَبِّ يَقُولُ اللَّهُ تَعَالَى: لَبَّيْكَ وَ إذَا قَالَهَا ثَانياً وَ ثَالثاً قَالَ اللَّهُ تَعَالَى: لَبَّيْكَ عَبْدي سَلْ تُعْطَ.

(هرگاه بنده‌اى بگويد: اى پروردگار من، خداى متعال بگويد: لبيك و اگر دوباره و سه‌باره بگويد، خداوند متعال بفرمايد: بله بنده من، از من درخواست كن تا عطايت كنم).

مستدرك الوسائل ج ٥ ص ٢٢٠ باب ٣١- ح ٥٧٣٨- ٦.