احاديث و قصص مثنوى - فروزانفر، بديع الزمان - الصفحة ٢٣٦ - برطرف سازد نجس را قلتين
[قرّة العين پيامبر شد نماز]
٣٦٨-
|
«بهر اين بو گفت احمد در عظات |
دائماً قُرَّةُ عَينى فى الصَّلاة |
|
حُبِّبَ إلَىَّ النِّسَاءُ وَ الطِّيبُ وَ جُعلَ قُرَّةُ عَينى في الصَّلَاة[١].
[١] مسند احمد، ج ٣، ص ١٢٨، ١٩٩، جامع صغير، ج ١، ص ١٤٥ با تعبير: حُبِّبَ إلَىَّ من دُنيَاكُم.
حُبِّبَ إلَىَّ من الدُّنيَا ثَلَاثُ النِّسَاءُ وَ الطِّيبُ وَ قُرَّةُ عَيني في الصَّلَاة[٢].
[٢] [٣] احياء العلوم، ج ٢، ص ٢١ [ص ٦٨ احاديث مثنوى]
[ «در يكى پيهى نهى تو روشنى»]
٣٦٩-
|
«كاى رهاننده مرا از وصف زشت |
اى كننده دوزخى را چون بهشت |
|
|
در يكى پيهى نهى تو روشنى |
استخوانى را دهى سمع اى غنى |
|
مستند آن در ذيل شماره (٣٤١) ملاحظه كنيد. [٤] [ص ٦٨ احاديث مثنوى]
[برطرف سازد نجس را قُلَّتين]
٣٧٠-
|
«نيست دون القُلَّتين و حوض خرد |
كى تواند قطرهايش از كار برد |
|
حكم شرعى و مستفاد از اين روايت است:
إذَا بَلَغَ المَاءُ قُلَّتَين لَم يَحمل الخَبَث[٣].
[٥] جامع صغير، ج ١، ص ٢١، با كلمه الخَبَثَ و نهايه ابن اثير، ج ٣، ص ٢٧٥ با عبارت:
لَم يَحمل نَجَسَاً.
[٦] [ص ٦٨ احاديث مثنوى]
______________________________ [١] مستدرك الوسائل ج ١ ص ٤١٩ باب ٥٩ و بحار الأنوار ج ٨٧ ص ٣٤٣ باب ١٠ و در خصال ص ١٦٥ ح ٢١٨
[٢] وسائل الشيعة ج ٢ ص ١٤٣ باب ٨٩ و بحار الأنوار ج ٧٣ ص ١٤١
[٣]
قَالَ النَّبيُّ ٦: جُعلَتْ قُرَّةُ عَيْني في الصَّلاة وَ كَانَ يَقُولُ: أَرحْنَا يَا بَلالُ
(رسول خدا ٦ فرمود: روشنى چشم من در نماز نهاده شده است و همواره مىفرمود: اى بلال (با اذان گفتنت) به ما آرامش بده) بحارالأنوار ج ٧٩ ص ١٩٣ باب ١- فضل الصلاة و عقاب تاركها.
يَا بلَالُ ارحْنَا بالصَّلَاة (٣).
مسند احمد، ج ٥، ص ٣٦٤ و ٣٧١ و با لفظ:
قُمْ يَا بلَالُ فَارحْنَا بالصَّلاة
(٤). و نيز:
كانَ يَقُولُ يَا بَلَالُ رَوِّحْنَا
(٥). و همچنين:
يَا بلالُ اقم الصَّلَاةَ ارحْنَا بهَا (٦).
در كنوز الحقائق، ص ٩١ و ١٠٦ و ١٦٩ مذكور است. [ص ٢١ احاديث مثنوى] (٣) اى بلال با (ترتيب دادن) نماز، به ما آرامش ده.
(٤) اى بلال برخيز (و اذان بگو) تا با ورود در نماز آرامش يابيم.
(٥) [پيامبر] مىفرمود اى بلال (با ترتيب دادن نماز) به ما آرامش ده.
(٦) اى بلال نماز را بر پا دار تا بدين وسيله آرامش يابيم.
[٤] مستفاد است از گفته مولاى متقيان على- ٧-:
اعجَبُوا لهذَا الانسَان يَنظُرُ بشَحمٍ وَ يَتَكَلَّمُ بلَحمٍ وَ يَسمَعُ بعَظمٍ وَ يَتَنَفَّسُ من خَرمٍ (١).
نهج البلاغه، ص ٤٧٠ ح ٨، شرح نهج البلاغه، ج ١٨، ص ١٠٣ ح ٨ غرر الحكم ص ٨٣ ح ١٣٢٠ و در ربيع الابرار، باب ذكر اللّه و الدّعاء بدين صورت به ابن سمّاك نسبت داده شده است:
تَبَارَكَ مَن خَلَقَكَ فَجَعَلَكَ تَنظُرُ بشَحمٍ وَ تَسمَعُ بعَظمٍ وَ تَنطقُ بلَحمٍ (٢).
[ص ٦٣ احاديث مثنوى] (١) شگفتا به اين انسان! با تكهاى پيه مىبيند، با تكهاى گوشت تكلم مىكند، با استخوانى مىشنود و از سوراخى نفس مىكشد! (٢) مبارك است آن خدايى كه تو را خلق كرد و به گونهاى آفريد كه با تكهاى پيه مىبينى و با تكهاى استخوان مىشنوى و با تكهاى گوشت سخن مىگويى!
[٥] مستدرك الوسائل ج ١ ص ١٩٨ باب ٩
[٦]
قَالَ الصَّادقُ ٧ إذَا كَانَ الْمَاءُ قَدْرَ قُلَّتَين لَم يُنَجِّسْهُ شَيْءٌ وَ الْقُلَّتَان جَرَّتَان (١)
(١) امام صادق ٧ مىفرمايند: اگر آب به اندازه دو سبوى بزرگ باشد (كُر است و) هيچ چيز آن را نجس نمىكند و دو قله دو ظرف بزرگ است.
[١] - زنان و بوى خوش مورد علاقه منند و روشنايى چشمم در نماز است.
[٢] - من از دنياى شما به سه چيز علاقه دارم: بوى خوش، زنان و روشنايى چشم من در نماز است.
[٣] - آبى كه به اندازه دو سبوى بزرگ باشد( كُر است و) نجس را بر طرف مىكند.