«تا احَبَّ للَّه آيد نام من‌		تا كه ابْغَض للَّه آيد كام من‌
تا كه اعْطَى للَّه آيد جود من‌		تا كه امْسَك للَّه آيد بود من‌
بخل من للَّه عطا للَّه و بس‌		جمله للَّه‌ام نيَم من آن كس‌

مقتبس است از حديث ذيل: [١]

مَنْ اعْطَى للَّه وَ مَنَعَ للَّه وَ أَحَبَّ للَّه وَ أَبْغَضَ للَّه وَ انْكَحَ للَّه فَقَد اسْتَكْمَلَ الْايمَانَ‌[١].

مستدرك حاكم، چاپ حيدرآباد، ج ٢، ص ١٦٤ و با حذف جمله: وَ انْكَحَ للَّه. جامع صغير، ج ٢، ص ١٥٩؛ نيز رجوع كنيد به: اللآلى‌ء المصنوعة، ج ١، ص ٤٣ [ص ٣٧ احاديث مثنوى‌]

[قدر فهم هر كسى بودش ٦ سخن‌]

٢٤٢-

«پست مى‌گويم به اندازه عقول‌		عيب نبود اين بود كار رسول‌

مستفاد است از مضمون حديث ذيل: [٢]

انَّا مَعَاشرَ الْأَنْبيَاء نُكَلِّمُ النَّاسَ عَلَى قَدْر عُقُولهمْ‌[٢].

شرح نهج البلاغة، ج ٤، ص ٢٦٧، احياء العلوم، ج ١ ص ٧٤ نيز رجوع كنيد به: فيه ما فيه انتشارات دانشگاه تهران، ص ٣٠٦ [ص ٣٧ احاديث مثنوى‌]

______________________________ [١]

عَن الْإمَام الْجَوَاد ٧: أَرْبَعٌ مَنْ كُنَّ فيه اسْتَكْمَلَ الْإيمَانَ مَنْ اعْطَى للَّه وَ مَنَعَ في اللَّه وَ أَحَبَّ للَّه وَ أَبْغَضَ فيه‌

(امام جواد ٧ مى‌فرمايد: چهار چيز در هر كه باشد ايمانش را به حد كمال رسانده است: آن كس كه به انگيزه الهى عطا كند يا بازدارد، دوست بدارد يا دشمنى ورزد).

كشف‌الغمة ج ٢ ص ٣٤٩

[٢]

عَنْ أَبي عَبْد اللَّه ٧ قَالَ: مَا كَلَّمَ رَسُولُ اللَّه ٦ الْعبَادَ بكُنْه عَقْله قَطُّ وَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّه ٦: إنَّا مَعَاشرَ الْأَنْبيَاء أُمرْنَا أَنْ نُكَلِّمَ النَّاسَ عَلَى قَدْر عُقُولهمْ.

(امام صادق ٧ فرمود: هيچگاه پيامبر ٦ با تمام و حقيقت عقل خويش با مردم سخن نگفت و رسول خدا ٦ فرمود: ما سلسله انبيا با مردم متناسب با خردشان سخن مى‌گوييم).

كافى ج ١ ص ٢٣ كتاب العقل و الجهل ح ١٥١٠

[١] - آن كس كه به انگيزه الهى عطا كند يا بخل ورزد، دوست بدارد يا دشمنى ورزد و يا ازدواج كند در جهت تكميل ايمان خود قدم برداشته است.

[٢] -( پيامبر- ص- فرمود:) ما سلسله انبيا با مردم متناسب با خردشان سخن مى‌گوييم.