ترجمه روضة کافي شيخ کليني - کمره‌اي، شيخ محمد باقر - الصفحة ٢ - شرح

[اختلاف در (ذَوا عَدْلٍ مِنْكُمْ‌)]

٢٤٧-

از حماد بن عثمان گويد نزد امام صادق (ع) اين جمله را خواندم (٩٥- المائدة) ذَوا عَدْلٍ مِنْكُمْ‌ دو عادل از شماها (در باره كفاره صيد حكم كند) فرمود

ذو عدل منكم‌

است در اينجا نويسنده‌هاى قرآن خطا كردند كه پس از واو الف آوردند.

شرح-

از مجلسى ره- اين در جزاء صيد وارد است آنجا كه ميفرمايد و هر كدام شماها عمدا در حال احرام شكارى را بكشد بايد بمانند چهارپائى و جانورى كه كشته عوض كفاره دهد (و قضاوت ميكند در باره آن دو عادل از شماها).

مشهور ميان مفسران و آنچه از اخبار اهل بيت (ع) استفاده مى‌شود و اجماع بر آن دلالت دارد اينست كه در همانندى خلقت معتبر است مثلا اگر صيد شترمرغ باشد بايد شترى باشد و در گوره‌خر و هر چه مانند آن است كفاره يك گاو است و در شكار آهو كفاره يك گوسفند است ابراهيم نخعى گفته بايد آن شكار را عادلانه قيمت كرد و با پولش بمانند آن از چهارپايان و جانوران خريد و قربانى كرد.

يَحْكُمُ بِهِ ذَوا عَدْلٍ مِنْكُمْ‌ مفسران گفته‌اند مقصود اينست كه قيمت و مماثله در خلقت بايد بنظر دو عادل باشد زيرا تعيين آن دو نياز بنظر و اجتهاد دارد- و اين بر پايه قرائت مشهوره است كه لفظ تثنيه دارد و ميان مفسران مشهور است كه قرائت اهل بيت لفظ مفرد است.

شيخ طبرسى گفته است در قرائت محمد بن على الباقر و جعفر بن محمد الصادق (ع)

يحكم به ذو عدل منكم‌

آمده است.

بيضاوى گفته است ذو عدل بمعنى جنسى قرائت شده است و بنا بر اين قرائت مقصود اينست كه حكم بمماثله بايد از پيغمبر (ص) و يا امام باشد كه موصوف بعدالتند و راستى در همه گفتار و كردار خود، و مماثلت را طبق اخبار آنها تشخيص داده‌اند و بدان حكم كرده‌اند و بنا بر قرائت ذوا بلفظ تثنيه ممكن است مقصود از اين دو همان پيغمبر و امام عادل باشند پايان نقل از مجلسى ره.