فرستاد تا ويرا تسليت دهد (٢٠٦- الشعراء) آيا بنظر تو اگر ما سالها آنها را بهره‌ور كنيم ٢٠٧- سپس بر سر آنها آيد آنچه وعده داده شده‌اند ٢٠٨- برنياورد نياز آنها را هر آنچه بهره‌ور شده بودند- و خدا جل ذكره نازل كرد:

(١- القدر) راستى كه ما فرود آورديم آن را در شب قدر. ٢- تو نميدانى شب قدر چيست.

٣- يك شب قدر بهتر از هزار ماه است- كه بسود آن مردم است و خدا عز و جل شب قدر را براى رسول خود بهتر از هزار ماه مقرر ساخت.

شرح-

از مجلسى «ره»- قوله تعالى‌ ما كانُوا يُوعَدُونَ‌- بيشتر مفسران آن را به قيام ساعت تفسير كرده‌اند و در بيشتر اخبار ما بقيام و ظهور امام قائم (ع) تفسير شده و آن براى تسليت مناسبتر است.

قوله «للقوم» يعنى بهتر است از تمام مدت ملك بنى اميه.

بدان كه اختلاف است در معنى بهتر بودن شب قدر از هزار ماه.

١- مقصود اين است كه عبادت در آن يك شب بهتر است از عبادت هزار ماه بى‌شب قدر.

٢- براى رسول خدا (ص) داستان يك مردى از بنى اسرائيل را گفتند كه هزار ماه در جهاد در راه خدا اسلحه بدوش كشيده است و رسول خدا (ص) از حال آن مرد بسختى در شگفت شد و آرزو كرد كه در ميان امت وى همچنين شخصى باشد و عرضكرد پروردگارا امتم را از همه امتها كوتاه‌عمرتر و كم كردارتر مقرر داشتى و خداوند شب قدر را بآن حضرت عطا كرد و فرمود: يك شب قدر بهتر است از هزار ماه كه آن اسرائيلى در آن در راه خدا اسلحه بدوش بود هم براى تو و هم براى امتت پس از تو تا روز قيامت در هر ماه رمضان و بنا بر آنچه در حديث اين كتاب است محتملست مقصود اين باشد كه خدا فضيلت شب قدر را در دوران حكومت بنى اميه از همه جهانيان باز گرفته است چنانچه ظاهر خبر صحيفه اين است.

بنا بر اين عبادت يك شب قدر بهتر است از عبادت تمام اين مدت حكومت بنى اميه چون شب قدر در آن نبوده و خداوند فضل آن را از آنها ربوده است خدايشان لعنت كناد و مقصود از عبادت آنها عبادت تقديرى است زيرا عبادت آنان درست نبوده است باين معنى كه اگر عبادت آنها قبول بود عبادت يك شب قدر از آن برتر بود زيرا شب قدر از آنها سلب شده بود.

يا مقصود اينست كه ثوابى را كه خدا در برابر عبادت شب قدر عطا ميكند بهتر است از سلطنت بنى اميه و شوكت و اقتدار آنان در اين مدت.

اگر اعتراض كنى كه در اين صورت چندان فضيلتى براى شب قدر ثابت نشود زيرا هر ثوابى از ثواب‌هاى آخرت و گرچه اندك باشد چون باقى و ابدى است بهتر است از همه دنيا و آنچه در دنيا است.

من در جواب گويم مقصود اينست كه ثواب شب قدر نظر بثوابهاى ديگر مناسبتر است كه برتر از شوكت و ملك آنها باشد و هم با توجه بملك دنيا و عزت آن، ما در شرح صحيفه در اين باره بسط سخن‌