مردم گفتند يا رسول اللَّه اجازه بده يكى از ماها جلو او را بگيريم فرمود او را واگذاريد و چون نزديك پيغمبر رسيد رسول خدا (ص) حربه حرث بن صمه را گرفت و او را چنان جنبش داد كه همه ياران او مانند مگس شتر از جا پريدند و با آن چنان بگلوگاه ابى زد كه چند بار روى اسب خود چرخيد و نزد قريش برگشت با اينكه زخم او چندان بزرگ نمى‌نمود فرياد ميزد محمد مرا كشت و او را تسليت مى‌دادند و در ميان راه مراجعت بمكه در منزل سرف مرد.

و چون بدهانه دره رسيدند آرميدند على بن ابى طالب بر سر آب رفت و سپر خود را پر از آب كرد و براى رسول خدا (ص) آورد و از بوى آنكه از آن بد داشت ننوشيد ولى با آن سر و روى خود را شست و از آن بر سر ريخت (تا آنكه در ص ٨٦ گويد).

ابو سفيان پس از پايان جنگ و مراجعت جار زد كه وعده ما و شما در آينده سر چاه بدر است و رسول خدا فرمود تا وعده‌گاه او را بپذيرند و سپس على بن ابى طالب را دنبال آن‌ها فرستاد و فرمود ببين اگر اسب‌ها را يدك كرده و سوار شترها شدند قصد مراجعت بمكه دارند و اگر سوار اسب‌ها شدند و شتران را ميرانند قصد حمله بمدينه دارند و بدان كه جانم بدست او است اگر قصد مدينه كنند با آن‌ها سخت بجنگم.

على (ع) گويد من بدنبال آنها رفتم و ديدم اسبان را يدك كرده و سوار شتران شدند و به سوى مكه رفتند- تا اينجا بطور خلاصه ترجمه شد و جنگ احد داراى كرامت اعجاز و اصابت فنون نظامى و تاكتيك‌هاى معجزه‌آسا و شهامت‌هاى بى‌مانند است كه خود نيازمند كتاب مفصلى است.

من گويم- جنگ احد از مهمترين تاريخ وقايع اسلامست و آميخته از فنون عميق نظامى اسلام و ظهور اخلاص در اهل ايمان و بروز نفاق از مسلمانان زبانى و مظاهر معجزنماى جامعه اسلام و شخصيت پيغمبر خاتم است و خود شايسته تحليل و تجزيه از جهات بسيارى است كه هر كدام درس مفيد و آموزنده‌اى است و من در اين باره رساله‌اى در دو نسخه نوشته‌ام كه چاپ شده است:

١- بنام هديه عيد نوروز- عروس مدينه.

٢- بنام- سرور شهيدان- در باره شهادت جان‌گداز حمزه سيد الشهداء هر كه خواهد بدانها رجوع كند.