آيا مردم راستى خداوند نخوت و بلندپروازى و باليدن بپدران دوران جاهليت را از شما زدود هلا راستى كه شما همه از آدم (ع) هستيد و آدم از گل است هلا بهترين بنده‌هاى خدا بنده‌اى است كه از وى بپرهيزد عرب بودن به اين نيست كه از پدر عربى متولد شده باشى ولى مايه عرب بودن يك زبان گويا و شيوا است هر كه بكردار كوتاه آيد حسب و خاندانش او را بجائى نرساند؛ هلا هر خونى يا كينه‌اى در دوران جاهليت بوده است (كينه همان دشمنى است) پس آن در زير اين (دو) پاى من دفن است تا بروز قيامت.

شرح-

از مجلسى ره- قوله‌

«و آدم من طين»

يعنى هر كه بنيادش از گل و خاك است سزاوار است كه تواضع و زبونى كند.

قوله‌

«ليست باب والد»

يعنى ماهيت عرب بودن كه مايه فخر است بهمان زايش از عرب نيست بلكه پايه آن زبانى است گويا به شهادتين و بدين حق و عرب هر كسى است كه بكيش حق در آيد و اگر چه از عجمى زايد.

قوله‌

«تحت قدمى هذه»

جزرى گويد براى هر امرى كه خواهند آن را ابطال نمايند گويند آن را زير پا گذاشتيم و از اين باب است حديث هلا براستى هر خونى و شعارى كه در جاهليت بوده است زير اين دو پاى من است قصدش اخفاء و نابود كردن آن است و بى‌اساس شمردن رسم جاهليت و نقض روشهاى آن انتهى.

ممكن است مقصود اين باشد كه هر خونى در دوران جاهليت شده پس از مسلمان شدن آنان ملغى است و اين حكم مخصوص صدر اسلام بوده است و يا آنكه عمومى است و يا مقصود الغاء روش خونخواهى ميان قبائل بوده است كه سالهاى دراز براى آن با هم جنگ مى‌كردند و براى انتقام يك خون جمعى را مى‌كشتند و بكشتن يكى و يا گرفتن ديه قناعت نمى‌كردند- پايان نقل از مجلسى ره.

من گويم نهضت اسلام از نظر اصلاح اجتماع بشرى دو هدف اساسى داشت:

١- تقوى و پرهيزكارى بر اساس خداشناسى.

٢- برابرى همه بشر از نظر حقوق انسانى و الغاء تبعيض نژادى و پيغمبر اسلام در نخست فرصتى كه بر سراسر جزيرة العرب مسلط شد و روز اول تسلط بر مكه كه در حقيقت مركز و پايتخت عربستان بحساب بود اين دو هدف مقدس اجتماعى خود را با بيانى رسا و مستدل اعلام فرمود.