كوثر فقه - محمدى خراسانى، على - الصفحة ١٣٦ - بررسى شرايط بيع

معتبر بودن شرايط بيع در معاطات‌

مسأله ٧: يعتبر فى المعاطاه جميع ما يعتبر فى البيع بالصيغه من الشروط الآتية ما عدا اللفظ، فلا تصحّ مع فقد واحد منها؛ سواء كان ممّا اعتُبر فى المتبايعين أو فى العوضين، كما أنّ الأقوى ثبوت الخيارات الآتية فيها.

ترجمه: در معاطات به‌جز لفظ (صيغه)، تمام شرايط بيع با صيغه معتبر است؛ پس با نبود يكى از آن شروط، معاطات صحيح نيست؛ چه از شروطى باشد كه در خريدار و فروشنده معتبر است و چه از شروطى باشد كه در عوض و معوض معتبر است؛ چنان كه اقوا آن است كه خياراتى كه در آينده بررسى خواهد شد در معاطات ثابت است.

شرح: در بيع با صيغه چهار بحث وجود دارد:

١. اقسام بيع؛ همچون از نقد و نسيه، حالّ و سلم.

٢. شروط بيع؛ همچون شروط صيغه (عربى بودن، ماضى بودن و ...)، و شروط متعاقدين (عقل، بلوغ، قدرت بر تسليم و ...)، و شروط عوضين (ماليت، ملكيت، معلوم بودن و ...).

٣. احكام بيع؛ يعنى تمام مسائلى كه در طول‌ كتاب بيع‌ در هر بابى مطرح مى‌شود.

٤. خيارات گوناگون همچون خيار مجلس، خيار حيوان، خيار شرط.

آنچه مورد بحث است اين‌كه آيا همه اين موارد، در معاطات و بيع فعلى هم وجود دارد يا مخصوص بيع قولى است؟ در متن، دو مورد (شرايط بيع و خيارات) ذكر شده است؛ ولى دو مورد ديگر هم معتبر است و شايد با اعتبار شروط، نيازى به ذكر آن‌ها نيست.

بررسى شرايط بيع‌

قدر مسلّم اين است كه در بيع معاطاتى، لفظ و شروط آن (عربيت، ماضويت و ...) معتبر نيست و در واقع از باب «سالبه به انتفاء موضوع» است زيرا معاطات، قسيم بيع‌