كوثر فقه - محمدى خراسانى، على - الصفحة ٣ - نكته اول، معناى مبادله و بررسى انواع اضافه

مقدّمه‌

در آغاز بحث از مكاسب محرّمه تحت عنوان كلى «كتاب مكاسب و متاجر» به انواع كسب‌ها و تجارت‌ها و داد و ستدهاى حلال و مشروع از قبيل بيع، اجاره، صلح و ... اشاره شد. على‌القاعده مى‌بايست مصاديق آن‌ها يك يك بيان مى‌شد، ولى قبل از آن، در مقدمه، مسائلى در مورد كسب‌ها و معاملات حرام و مكروه در بيست و شش مسأله تبيين شد.

در اين جلد يكايك مكاسب و متاجر حلال و مشروع را مورد بررسى قرار مى‌دهيم و انواع و شروط و احكام آن را بررسى مى‌كنيم. قبل از بيان اقسام بيع، شروط و احكام شرعى آن‌ها، به جاست با حقيقت بيع آشنا شويم.

فيومى در مصباح المنير مى‌نويسد: «الأصل في البيع مبادلة مال بمال».[١] براى تبيين اين تعريف نُه نكته شايان ذكر است:

نكته اول، معناى مبادله و بررسى انواع اضافه‌

مبادله مصدر باب مفاعله و در فارسى به معناى جابه‌جا كردن است و دو شعبه دارد: الف) مبادله تكوينى و خارجى كه يا در جوهر و ذات دو چيز است، يا در صفات حقيقى آن دو است و يا در اضافات و نسبت‌هاى خارجى آن دو؛ مانند اضافه مكانى، اضافه زمانى، اضافه جهتى، اضافه كمّى و كيفى. ب) مبادله اعتبارى و قراردادى؛ اين‌

[١]. المصباح المنير، ج ١، ص ٦٩، ماده« بيع» ..