كوثر فقه - محمدى خراسانى، على - الصفحة ٨٨ - د) تطابق ايجاب و قبول در فروع و توابع عقد

به پانصد خريدارم» كه حضرت امام فرموده است: «لا يخلو من إشكال». وجه اشكال اين است كه اگر ظاهر صيغه را نگاه كنيم ميان ايجاب و قبول تطابق نيست؛ زيرا بايع گفته است: «اين را فروختم به هزار» كه ظاهرش مجموع من حيث‌المجموع است، ولى مشترى روى هر نصف، جدا جدا تكيه كرده است. ولى اگر به باطن و واقع نگاه كنيم هر نصف به كذا در معنا همان است كه تمام متاع را به هزار خريدم، ولى در عقود و معاملات قولى، علاوه بر معنا، لفظ نيز مهم است و لذا اين قسم اشكال دارد.

ديگرى در مورد عدم تطابق از جهت مشترى است كه بايع به دو نفر گفته است: «اين را به هر دو به هزار فروختم» ولى آن‌ها هركدام گفته‌اند: «من نصف اين را به پانصد خريدم». اين نيز شبيه فرض قبلى است و خالى از اشكال نيست؛ به همان بيان. و مورد سوم در آخر مسأله است كه در مورد توابع عقد يا شروط ضمن عقد است كه بايع به صورت مطلق، انشا كرده و مشترى به صورت مشروط قبول كرده است. وجه اشكال اين است كه شرط ضمنى التزامى مستقل در ضمن التزام به اصل بيع است تا اصل بيع صحيح باشد، يا التزام مستقلى نيست و قيد التزام به اصل بيع است تا اگر قيد نبود مقيد هم نابود شود، كه قبلًا در ضمن فرض چهارم بيان شد.