كوثر فقه - محمدى خراسانى، على - الصفحة ٧٥ - موالات

موالات‌

مسأله ٣: يعتبر الموالاة بين الإيجاب والقبول؛ بمعنى عدم الفصل الطويل بينهما بما يخرجهما عن عنوان العقد والمعاقدة، ولا يضرّ القليل؛ بحيث يصدق معه أنّ هذا قبول لذلك الإيجاب.

ترجمه: موالات بين ايجاب و قبول- به معناى نبودن فاصله طولانى بين آن‌ها كه آن را از عنوان عقد و قرارداد بستن، خارج سازد- معتبر مى‌باشد و فاصله مختصر، به‌طورى كه گفته شود كه اين قبول مربوط به آن ايجاب است، ضررى نمى‌رساند.

شرح: موالات به معناى پى‌درپى بودن و بلافاصله است؛ يعنى به محض اين‌كه ايجاب عقد، انشا شد بلافاصله قبول آن هم انشا شود. موالات دو گونه است:

١. موالات به دقت عقلى، كه به هيچ‌وجه ميان ايجاب و قبول فاصله زمانى نباشد و به مجرد رسيدن ايجاب به حرف آخر فورى قبول ضميمه شود. اين موالات در عقد معتبر نيست. اصولًا در احكام شرعى كه خطابش به عرف عام است دقت عقلى و فلسفى لازم نيست.

٢. موالات عرفى و عقلائى، كه فاصله اندك ضرر ندارد و به معامله صدمه نمى‌زند. آرى فصل طويل مضرّ است و مانع انعقاد عقد مى‌شود.

گفتنى است فصل قليل يا طويل يك ضابطه كلى ندارد و به اختلاف موارد فرق دارد، مثلًا موالاتى كه ميان حروف يك كلمه لازم است بيش از موالاتى است كه ميان كلمات يك كلام معتبر است، و موالات ميان كلمات يك جمله بيش‌تر از موالات ميان دو يا چند جمله پى‌درپى است. در هر موردى عرف بايد قضاوت كند كه موالات وجود دارد يا ندارد. موالات مورد بحث ما موالات عرفى است و در رابطه با اعتبار آن در عقود دو نظر وجود دارد كه هركدام با دلايل آن بررسى مى‌شود: