وَ حِينَ تُصْبِحُونَ ،نماز بامداد. وَ عَشِيًّا ،نماز خفتن. وَ حِينَ تُظْهِرُونَ] [١]نماز پيشين، يقال:اصبح و امسى و اضحى و اظهر اذا دخل فى الصّباح و المساء و الضّحى و الظّهيرة [٢].

نافع بن الازرق پرسيد عبد اللّه عبّاس را،گفت [٣]:ذكر پنج نماز در قرآن هست در هيچ آيت؟گفت:بلى في قوله: فَسُبْحٰانَ اللّٰهِ حِينَ تُمْسُونَ وَ حِينَ تُصْبِحُونَ ،الى قوله: وَ حِينَ تُظْهِرُونَ .

عبد اللّه عبّاس روايت كرد از رسول-صلّى اللّه عليه و على آله-كه او گفت:هركه بامداد و شبانگاه بگويد: فَسُبْحٰانَ اللّٰهِ حِينَ تُمْسُونَ -الى قوله: وَ كَذٰلِكَ تُخْرَجُونَ ،اين گفتار تلافى و تدارك هر عبادت باشد كه او را در اين روز و آن شب فايت شود،مراد سنن و نوافل و تسبيحات و نوافل [٤]است.

عبد اللّه عبّاس روايت كرد از رسول-صلّى اللّه عليه و على آله-كه او گفت:هركه اين آيات و آخر سورة و الصّافات در عقب هر نماز فريضه‌اى بخواند،خداى تعالى بنويسد او را از حسنات عدد ستارۀ آسمان و قطرۀ باران و برگ درختان و عدد خاك زمين،و چون بميرد او را به عدد هر حسنه ده حسنه بنويسند [٥].

انس مالك روايت كند از رسول-صلّى اللّه عليه و على آله-كه [٦]گفت:هركه خواهد كه او را فرداى قيامت [٧]به كيل تمام‌تر دهند،بايد تا بگويد: فَسُبْحٰانَ اللّٰهِ حِينَ تُمْسُونَ وَ حِينَ تُصْبِحُونَ -الى قوله: وَ كَذٰلِكَ تُخْرَجُونَ ... سُبْحٰانَ رَبِّكَ رَبِّ الْعِزَّةِ عَمّٰا يَصِفُونَ [٨]-تا به آخر سورت.

ضحّاك روايت كرد كه:هركه اين آيات بخواند،ثواب او برابر ثواب آن‌كس باشد كه دويست برده آزاد كرده باشد از فرزندان اسماعيل.كعب الاحبار گفت:هركه اين آيت بخواند،چون در روز آيد و در شب،هيچ خير [٩]از او فايت نشود،و هيچ شرّ او

[١] .اساس:ندارد،از آط،افزوده شد.

[٢] .همۀ نسخه بدلها بجز كا:و الظّهر.

[٣] .آج،لب:كه.

[٤] .همۀ نسخه بدلها،بجز آل:دعوات.

[٥] .آط،آب،آج،لب،آز،مش دو روايت اخير از قول ابن عبّاس را مقدّم مؤخّر آورده‌اند.

[٦] .همۀ نسخه بدلها+او.

[٧] .آب،آز+جزا و ثواب،آط:فردا دقيامت.

[٨] .سورۀ صافّات(٣٧)آيۀ ١٨٠.

[٩] .آط،آب،مش:چيز.