«اشدّ»،سى و سه سال [٢]باشد،و«استوى»چهل سال باشد،و آن عمر [٣]كه خداى به او [٤]عذر [٥]انگيزد شست [٦]سال باشد،آنگه به خوارتر عمر كشد [٧]، أَ وَ لَمْ نُعَمِّرْكُمْ مٰا يَتَذَكَّرُ فِيهِ مَنْ تَذَكَّرَ [٨].

در واحد«اشدّ»خلاف كردند.بعضى گفتند:«اشدّ»،جمع شدّ [٩]باشد، كفلس و افلس،و بعضى دگر گفتند:جمع شدّ باشد،كودّ و اودّ،يقال:هم اودّي و هو ودّي [١٠].و گفتند:جمع شدّة باشد،كنعمة و انعم.بعضى دگر گفتند:جمعى است كه آن را واحد نباشد. وَ كَذٰلِكَ نَجْزِي الْمُحْسِنِينَ [١١]و همچنين پاداشت [١٢]دهيم نيكوكاران را كه موسى را داديم.

وَ دَخَلَ الْمَدِينَةَ ،سدّى گفت:مدينه منيف بود از زمين مصر.مقاتل گفت:

دهى [١٣]بود كه آن را حانين [١٤]گفتند بر دو فرسنگى مصر.خداى تعالى گفت:موسى -عليه السّلام-در اين مدينه رفت. عَلىٰ حِينِ غَفْلَةٍ مِنْ أَهْلِهٰا ،در وقت غفلت اهلش.

محمّد بن كعب گفت:ميان نماز شام و خفتن بود.دگر مفسّران[١٧٦-پ]گفتند:گرمگاه بود وقت قيلوله.

و خلاف كردند كه موسى-عليه السّلام-چرا به آن مدينه رفته بود [١٥].سدّى گفت:

موسى-عليه السّلام-چون بزرگ شد،همچنان [١٦]پوشيدى كه فرعون،و بر مركبان خاصّ

[٢] [١] .كا:سالگى.

[٣] .آز:عمرى.

[٤] .همۀ نسخه بدلها:خداى تعالى به آن.

[٥] .اساس:وعده،با توجّه به آط و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد.

[٦] .همۀ نسخه بدلها:شصت.

[٧] .همۀ نسخه بدلها عبارت«آنگه به خوارتر عمر كشد»را ندارد.

[٨] .سورۀ فاطر(٣٥)آيۀ ٣٧.

[٩] .اساس:شديد،با توجّه به لغت و ضبط نسخه بدلها،تصحيح شد.

[١٠] .آط،آب،آز،مش:اودى،آج،لب،آل:ندارد.

[١١] .كا+مراد به حكم و علم نبوت است يعنى ما او را نبوت داديم.

[١٢] .آب،آز:پاداش،كا:پاداشى.

[١٣] .آط،آب،آج،آز،آل،مش،كا:ديهى.

[١٤] .كا:خانين.

[١٥] .آب،آز،مش:رفت.

[١٦] .همۀ نسخه بدلها+جامه.