دشمنى [١]باشد و اندوهى.و اين«لام»«لام»غرض نيست،براى آن‌كه ايشان را غرض نه اين بود،بل غرض ايشان آن بود كه خداى تعالى گفت: قُرَّتُ عَيْنٍ لِي وَ لَكَ ،و لكن چون در سابق علم خداى-عزّ و جلّ-چنين بود كه لا محال دشمن ايشان خواهد بودن و حزن ايشان [٢]،گفت:پندارى خود او را براى اين كار بر گرفتند،و اين «لام»را«لام»عاقبت مى‌خوانند [٣]،و چند جاى ذكر او برفت و شواهد او گفته شد از اشعار.

بعضى دگر گفتند:«التقاط»،در اين موضع از قول عرب است كه ايشان گويند:رأيت فلانا التقاطا،اى فجأة من غير قصد و لا طلب،قال الرّاجز:

و منهل وردته التقاطا لم الق اذ وردته فرّاطا
و«لقطه»از اينجاست براى آن‌كه ناگاه يابند بى‌قصد و طلب.پس معنى اين باشد كه:وجده آل فرعون فجأة فأخذوه كأخذ [٤]اللقطة.

لِيَكُونَ لَهُمْ عَدُوًّا وَ حَزَناً ،كوفيان[١٧٥-پ]خواندند [٥]:«حزنا»به ضمّ«حا»و سكون«زا»،و باقى قرّاء«حزنا»به فتح«حا»و«زا»،و هما لغتان:كالبخل و البخل،و العدم و العدم،و السّقم و السّقم. إِنَّ فِرْعَوْنَ وَ هٰامٰانَ وَ جُنُودَهُمٰا كٰانُوا خٰاطِئِينَ ،كه فرعون و هامان و لشكرشان گناهكار بودند،يقال:خطئ اذا أثم فهو خاطئ و اخطأ اذا لم يصب الغرض فهو مخطئ.

وَ قٰالَتِ امْرَأَتُ فِرْعَوْنَ ،گفت زن فرعون-و هى [٦]آسيه بنت مزاحم: قُرَّتُ عَيْنٍ لِي وَ لَكَ ،اى هو قرّة عين لي و لك،اين كودك روشنايى چشم ما باشد،مرفوع است بر خبر مبتداى محذوف. لاٰ تَقْتُلُوهُ ،مكشى او را. عَسىٰ أَنْ يَنْفَعَنٰا ،باشد كه ما را در اين نفعى باشد،يا [٧]او را به فرزندى [٨]گيريم. وَ هُمْ لاٰ يَشْعُرُونَ ،و ايشان نمى‌دانستند كه او كيست.مجاهد و قتاده گفتند:ايشان نمى‌دانستند [٩]كه مآل كار

[١] .همۀ نسخه بدلها:دشمن.

[٢] .همۀ نسخه بدلها+خداى تعالى.

[٣] .همۀ نسخه بدلها:ندارد.

[٤] .همۀ نسخه بدلها بجز كا:كما اخذ.

[٥] .آب،آز:خوانده‌اند،آج،لب،آل:خوانند.

[٦] .همۀ نسخه بدلها:او.

[٧] .آط،آب،آج،لب،آز،آل:تا.

[٨] .آط،آب،آج،لب،آز،آل:به فرزند.

[٩] .همۀ نسخه بدلها بجز كا،عبارت«كه او كيست...نمى‌دانستند»را ندارد.