نهج الحقّ و کشف الصدق ت کهنسال - علامه حلی - الصفحة ٢٩٠ - ب خطاهايى كه سنيان از عمر بن خطاب نقل كردهاند

او در غنيمت و بخشش ميان افراد فرق مى‌نهاد در حالى كه خداوند آنها را ميان همه برابر نهاده است‌[١].

عمر در احكام به رأى و حدس و گمان عمل مى‌كرد[٢].

١٠. عمر گفته بود: دو متعه در زمان پيامبر حلال بود و من از آنها باز مى‌دارم و انجام دهنده را مجازات مى‌كنم‌[٣].

اين سخن در عدالت او خلل مى‌افكند، زيرا آنچه را كه خداوند مباح گردانيده او حرام كرده است. چه كسى به او اجازه تشريع و نسخ احكام داده بود و پيروى از او را شايسته‌تر از پيروى پيامبرى كه از هوا سخن نمى‌گفت ساخته بود؟ اگر حكم آن دو متعه از سوى پيامبر بود نه از جانب خدا، در تمام احكام مى‌توان چنين پنداشت و اگر از سوى خدا بود چگونه عمر به خلاف آن فتوى داد؟

قاضى القضات پاسخ داده كه عمر اين كار را به سبب تنفر از متعه انجام داد، نيز شايد روايتى از پيامبر در دست داشته و به آن عمل كرده است.

[١]. شرح نهج البلاغه، ج ٣، ص ١٥٣ و ١٦٥، تاريخ الكامل، ج ٢، ص ٣٥١.

[٢]. آنچه در متن راجع به داوريها و احكام عمر آمده تنها، نمونه‌اى از اعتماد او به حدس و گمان است، پژوهنده بايد تفصيل را از كتب قوم طلب كند.

[٣]. در باب حديث« متعه الحج و متعه النساء» بنگريد به: التفسير الكبير، ج ١٠، ص ٥٠، كنز العمال، ج ٨، ص ٢٩٣، جصاص در احكام القرآن، ج ٢، ص ١٥٢، اين گونه آورده است:« اگر خود نيز به آنها عمل كرده‌ام اكنون بازگشته‌ام» و الدر المنثور، ج ٢، ص ١٤٠.