نهج الحقّ و کشف الصدق ت کهنسال - علامه حلی - الصفحة ١٩٥ - ٦ آيه مباهله
______________________________
مىنويسد:
«اين مطلب بوسيله برخى از آيات تأييد مىشود.
«داود و سليمان ... زكريا و يحيى و عيسى از نسل و خاندان او (ابراهيم) بودند» (انعام ٨٤- ٨٥) آشكار است كه عيسى از جهت مادر به ابراهيم منسوب است نه از پدر، پس ثابت مىشود كه پسر دختر، گاه پسر خود شخص خوانده مىشود.» كمال الدين بن طلحه شافعى (در گذشته به سال ٦٥٤) در «مطالب السئول (ص ١٦) پس از بيان حديث غدير و نزول آيه تبليغ در آن روز، مىگويد: در سخن پيامبر ٦ كه هر كس من مولاى او هستم على مولاى اوست واژه «هر كس» وجود دارد كه براى عموميت و فراگيرى وضع شده، يعنى هر انسانى كه رسول خدا مولاى اوست، على، مولاى اوست. همچنين كلمه «مولا» كه در قرآن نيز آمده داراى معانى بسيارى است. گاه به معناى اولى (شايستهتر): «جايگاه شما (منافقان) آتش است و آتش برايتان سزاوارتر است.» (سپس برخى از معانى مولا را بر مىشمارد و مىنويسد:) پس نسبت على به پيامبر اين گونه بود و پيامبر در خطبه، به صراحت آن فضيلت بزرگ را ويژه على ٧ گرداند و على را در امارت بر همه مؤمنان- كه تنها خاص اوست- با شخص خود شريك گرداند و براى او واژه «هر كس» را بكار برد.
در آيه مباهله آمده است: «و جانهاى ما و جانهاى شما» اين حديث از رازها و رمزهاى سخن خداوند است. مقصود از جان در آيه، نفس و شخص على ٧ است. خداوند ميان جان على ٧ جان پيامبر ٦ نزديكى و يگانگى ايجاد كرد و با ضمير جمع (جانهايمان) آن را بيان فرمود و چون مرجع ضمير به واقع پيامبر است پس آنچه براى نفس رسول ثابت است براى نفس على نيز ثابت خواهد بود. پيامبر نسبت به همه مؤمنان از زندگى و خويشتن ايشان سزاوارتر است. او سرور مؤمنان است و هر معنايى كه از واژه مولا برمىآيد و بتوان آن را به رسول خدا نسبت داد، براى على ٧ ثابت است. پيامبر تمام اين مراتب را به امير المؤمنين ٧ نيز اختصاص داده است و بر متأملان هويداست كه خدا و رسولش چه جايگاه والايى براى على ٧ قرار دادهاند. از اين رو، غدير، روز عيد على ٧ و هنگام شادى دوستان على ٧ است.
ابو نعيم در حليه الاولياء (ج ١، ص ٦٦) به سند خود روايت كرده كه على ٧ بر رسول خدا وارد شد و پيامبر فرمود: «آفرين به سرور مسلمين و پيشواى متقيان» سرورى مسلمانان و پيشوايى اهل تقوى ويژگيهاى نفس پيامبر بود و خداى بزرگ از نفس على به جان و نفس پيامبر تعبير كرد و به صفات روحى پيامبر توصيفش نمود.
از آنچه گذشت در مىيابيم كه مهر پيامبر به على، فاطمه، حسن و حسين : و گزينش و برترى آنها نسبت به ديگران، به خلاف آنچه زمخشرى و ديگران پنداشتهاند، به انگيزه انسانى- كه در همه موجودات.