نهج الحقّ و کشف الصدق ت کهنسال - علامه حلی - الصفحة ٥٨٩ - فصل هفدهم قضاوت و توابع آن

شهادت است.

شافعى آن را مكروه مى‌داند اما به نزد او ردكننده شهادت نيست‌[١].

امير المؤمنين ٧ بر قومى گذشت كه شطرنج مى‌باختند، فرمود: «زمانى فرا مى‌رسد كه مردم به بازى شطرنج مى‌پردازند و جز جباران كسى چنين نمى‌كند و جبار اهل آتش است.»[٢] نيز آن سرور گروهى را ديد كه به شطرنج مشغولند و فرمود: «اين پيكره‌هايى كه به عبادت آنها ايستاده‌ايد چيست؟» بدينسان شطرنج را به بتها تشبيه كرد.

نيز از آن جناب: «بازيگر شطرنج از دروغگوترين آدميان است كه مى‌گويد: مات (مرد) و او مات نشده است (نمرده است.)»[٣] ابو حنيفه مى‌گويد: نوشنده نبيذ پخته يا غير آن، فاسق نيست. او را حد نمى‌زنم و شهادتش را رد نمى‌كنم.

پندار ابو حنيفه در تخالف با حرمت نبيذ است كه ذكر آن پيشتر گذشت.

به رأى اماميه بازيگر نرد مرتكب حرام شده است و شهادتش مردود است.

شافعى نه بازى نرد را حرام مى‌داند و نه شهادت را به سبب آن رد مى‌كند[٤]. اما پيامبر فرمود: «هر كه نرد بازد بر خدا و رسول او عصيان ورزيده است.»[٥] نيز فرمود: «هر كه نرد بازد گويا دست در گوشت و خون خوك آلوده است.»[٦] شافعى و مالك غنا را حرام، انجام دهنده را فاسق و شهادت او را مردود نمى‌دانند[٧].

[١]. الهدايه، ج ٣، ص ٩٠، الام، ج ٦، ص ٢٠٨ و ج ٨، ص ٣١٠ و مختصر الوقايه، ص ٢١٢.

[٢]. مختصر كنز العمال، ج ٦، ص ١٧٥.

[٣]. همان.

[٤]. الام، ج ٦، ص ٢٠٨.

[٥]. التاج الجامع للاصول، ج ٥، ص ٢٨٧ و سنن ابن ماجه، ج ٢، ص ١٢٣٨.

[٦]. سنن ابن ماجه، ج ٢، ص ١٢٣٨، التاج الجامع للاصول، ج ٥، ص ٢٨٧، نويسنده گفته است كه ابو داود و مسلم روايت را آورده‌اند.

[٧]. الام، ج ٦، ص ٢٠٩.