نهج الحقّ و کشف الصدق ت کهنسال - علامه حلی - الصفحة ٤٠١ - ٧ كفار مخاطبان شريعت هستند

ميان دو ضد جمع نموده است و اين سخن ابو هاشم به ضرورت، خطاست.

كعبى از جمهور نيز با اين حكم مخالفت كرده و جايز دانسته كه يك شى‌ء تواما واجب و حرام باشد، مثلا زنا، لواط و گناهان ديگر. اين سخن نيز باطل است‌[١].

همچنين حرام است كه شى‌ء از يك جهت واجب و از جهت ديگرى كه ملازم با آن جهت است حرام باشد. از اين رو اماميه نماز در خانه غصبى را باطل مى‌دانند.

جمهور- جز اندكى از ايشان- با اين حكم مخالفت كرده‌اند و آن عمل را تواما واجب و حرام قرار داده‌اند،[٢] پس اشكال تكليف به نقيضين كه بيان شد، بر آنها وارد است.

٧. كفار مخاطبان شريعت هستند

اماميه و گروهى از جمهور برآنند كه كفار مخاطبان شريعتند؛ بايد به آن مؤمن گردند و اصول و فروعش را به جاى آورند.

ابو حنيفه بر آن است كه آنها تنها مخاطب به ايمان هستند و چيزى از شرايع دينى اعم از اصول و فروع بر آنها، تكليف نيست‌[٣]. ابو حنيفه با اين رأى از عقل و نقل سرپيچيده است.

عقل، از آن رو كه مقتضى وجوب تكليف، باز داشتن از اعمال زشت و برانگيختن به طاعتها است و چنين تكليفى همراه با لطف است و لطف نيز در حق كافر ثابت مى‌باشد همان گونه كه نسبت به مسلمان چنين است. اكنون كه مسلمان و كافر در علت تكليف (لطف) شريكند در معلول آن نيز شريك خواهند بود.

نقل، بدان سبب كه خداوند فرمود: «واى بر مشركان: آنهايى كه زكات نمى‌دهند و به‌

[١]. همان.

[٢]. همان.

[٣]. جمع الجوامع، ج ١، ص ٢١٢ و المستصفى، ج ١، ص ٥٨ و توضيح فضل در اين مقام.