نهج الحقّ و کشف الصدق ت کهنسال - علامه حلی - الصفحة ٢٩ - آثار فقهى

تلخيص فتاوى العلماء و ذكر قواعد الفقهاء ناميده‌ام و آهنگ آن را داشته‌ام كه بهترين و صادقترين راهها و گفتارها را كه طريقه اماميه است باز گويم. مذهبى كه به وحى الهى و علم ربانى پديد آمده نه به قياس و اجتهاد مردم. در اين مهم، كوتاه سخنى را برگزيده‌ام و پرگويى را فرو نهاده‌ام. در هر مسأله‌اى به محل خلاف و اختلاف اشارت نموده‌ام و دامن انصاف از كف نداده‌ام.» اين اثر، دايره المعارف بزرگى در فقه مقارن است. پانزده جزء از آن تا اواخر كتاب نكاح در دو مجلد بزرگ در ايران به طبع سنگى رسيده است.

فخر الدين فرزند علّامه در كتاب «الايضاح» مسأله‌اى را طرح كرده است كه به موجب آن زن بدون فرزند از زمين ارث نمى‌برد. صاحب ذريعه از گفتار او چنين استنباط كرده كه علّامه كتاب خويش را به ميراث پايان داده بود.

گفته شده كه اثر علّامه ناظر به كتاب «الام» محمّد بن ادريس شافعى است ... ولى من پس از پژوهش كتاب الام اين سخن را بى‌اساس مى‌دانم.

٩- مناسك الحج، به گزارش ذريعه، تنها شامل واجبات و اركان حج بوده و به مستحبات و دعاهاى آن نپرداخته است. نويسنده ذريعه از «رياض» نقل كرده كه نزد صاحب رياض نسخه‌اى كهن كه نزديك به روزگار علّامه بوده، وجود داشته است. كتاب مناسك الحج غير از كتاب ديگر علّامه است كه آن را المنهاج في مناسك الحاج ناميده بود.

١٠- ارشاد الاذهان في احكام الايمان، از مهمترين و بزرگترين متون فقهى است.

مجموعه مسائل فقه در آن آمده و به نقل از ذريعه حواشى و شروح اثر به چهل مى‌رسد. از آن جمله شرح فرزند علّامه فخر المحققين و شرح شيخ شهيد ما و شرح مولى مقدس اردبيلى كه به طبع رسيده است.

١١- مدارك الاحكام، به گفته خلاصه، كتاب طهارت آن نوشته شده است.

١٢- قواعد الاحكام في معرفه الحلال و الحرام، از نامورترين كتب فقهى كه اهل فقه‌