كه صحّت حال و روشني كار بدان بشناسد، با آنكه ببرائت ساحت [١] و كمال ديانت خويش ثقتي تمام دارم و متيقّنم كه هر چند احتياط بيشتر فرموده شود مزيّت و رجحان من در اخلاص و مناصحت بر كافّه حشم و خدم ظاهرتر گردد

فأنت لو استعرضت صحبك كلّهم‌		و جرّبت منهم صاحبا بعد صاحب‌
لما تلق منهم شاهدا مثل شاهدي‌		و لم ترض منهم غائبا مثل غائبي‌

[٢]

من آن ترازوم اخلاص و دوستيّ ترا [٣]		كه هيچ گنج نتابد سر زبانه من‌
بعشق و مهر [٤] تو آن بحر دور پايانم‌		كه در نيابد چرخ و هوا كرانه من‌

شير گفت: وجه تفحّص چيست؟ گفت: جماعتي را كه اين افترا كرده‌اند حاضر آرند و بإستقصا ازيشان پرسيده شود كه تخصيص من بدين حوالت و فرو گذاشتن كساني كه گوشت خورند و در آن مناقشت روا دارند چه معني داشت، كه روشن شدن اين باب بي از اين معني ممكن نتواند بود؛ و اميد آنست كه اگر ملك اين بفرمايد، و چون خواهند كه بستيهند [٥] بانگي بر زند، و تأكيدي رود كه هر گاه كه راستي حال باز نمايند جرم ايشان بعفو مقابله كرده آيد، هر آينه نقاب ظنّ كاذب از چهره يقين صادق برداشته شود، و نزاهت جانب من مقرّر گردد.

شير گفت: چگونه عفو را مجال تواند بود در باب كسي كه بقصد در حقّ من و اهل مملكت من معترف گشت؟ گفت: بقا باد ملك را، هر عفو كه از كمال استيلا و بسطت و وفور

______________________________
[١]. (١) براءت ساحت بيگناهي، پاكدامني ٩٨/ ١٠ ح و ٣٢٤/ ٩ و ٣٢٦/ ١١ نيز ديده شود.

[٢]. (٤) و (٥)

فأنت و لو استعرضت ...

كه تو اگر عرضه كردن خواهي ياران خويش را جملگي را، و بيازمائي از ايشان ياري را پس از ياري، نبيني از ايشان حاضري را چون حاضر من، و نپسندي از ايشان غايبي را مانند غايب من.

[٣]. (٦) دوستي ترا در اساس: دوستي را.

[٤]. (٧) مهر تو آن در اساس: مهر آن.

[٥]. (١٢) بستيهند و ستهيدن و ستيزه و لجاج كردن و پا فشاري كردن است. سنائي در حديقه گويد (چاپ مدرّس رضوي ص ٩٢ و ٤٠٨؛ چاپ بمبئي ص ٢٧ و ١٩٩):

تو نكوكار باش تا برهي‌		با قضا و قدر چرا ستهي‌
دست از وى بدار تا برهي‌		خيره در كار خويش مي‌ستهي‌

و در سند باد نامه آمده است (ص ٢٩٠): پاره‌اي ديگر بداد، هم بسنده نمي‌كرد و لجاج و ستيهيدن گرفت كه زيادت خواهم.