[١] و حكما گفته‌اند «يكفيك نصيبك شحّ القوم» [٢]. و هيچ علم چون تدبير راست، و هيچ پرهيزگاري چون باز بودن از كسب حرام، و هيچ حسب چون خوش خوئي، و هيچ توانگري چون قناعت نيست‌

نشود شسته [٣] جز به بيطمعي‌		نقشهاى گشادنامه [٤] عار

و سزاوارتر محنتي كه در آن صبر كرده شود آنست كه در دفع آن سعى نمودن ممكن نباشد. و گفته‌اند «بزرگتر نيكوئيها رحمت و شفقت است، و سرمايه دوستي مواسا با اصحاب، و اصل عقل شناختن بودني از نابودني و سماحت طبع بامتناع [٥] طلب آن». و كار من بتدريج بدرجتي رسيد كه قانع شدم و بتقدير آسماني راضي گشتم.

______________________________
[١]. (٤) با (نيز وا) آش، چنانكه در تركيبات شوربا و سكبا و ناربا آمده است. در اين شعر سنائي در ديوان او (چاپ دوّم مدرّس رضوي ص ٥٦) «خوان در خوان و وا در وا» آمده است. أبا و إبا نيز گفته شده است، چنانكه در اين شعر ظهير فاريابي (چاپ بينش ص ١٧٩):

إباى شعر مرا نيز چاشني مطلب‌		كه در مذاق زمانه يكيست شهد و شرنگ‌

[٢]. (٥) يكفيك ترا بسنده است (كافي است) بهره تو از (اينكه توسّل جوئي به) بخيلي مردمان (و ايشان را ببخل ايشان ملامت كني). در مج و بايسنغري و سه نسخه از نسخ شرح ابيات كليله بجاى شحّ «رشح» و «ترشّح» نوشته و تراويدن ترجمه كرده‌اند، و ظاهرا اين غلط باشد. متن با ضبط مجمع الأمثال نيز مطابقست.

[٣]. (٨) شسته در اساس و چلبي و ١: بسته؛ متن بر طبق نسخ ديگر و ديوان سنائي (٢٠٤).

[٤]. (٨) گشادنامه منشور؛ نامه سر گشاده كه آن را به جماعتي خطاب كنند. در جهانگشاى جويني گشاده‌نامه آمده است و بعربي الخطاب المفتوح گويند. در تاريخ بيهقي (چاپ فيّاض ص ١٢٣) آمده است: امير بخطّ خويش گشادنامه‌اي نبشت بر اين جمله ... خيلتاش را پيش بخواند و آن گشادنامه را مهر كرد و بوى داد. و در ديوان خاقاني (چاپ سجّادي ص ١٣٤ و ٨٨٥ بترتيب) آمده است:

داري گشادنامه جان در ده فلك‌		گوده كيا كه نزل تو اينجا بر افگند
خواهي ره مراد گشادن بهر دو ده‌		اوّل گشادنامه سلطان شرع گير

[٥]. (١١) امتناع باز ايستادن- طبع راضي شود باينكه از طلب كردن نابودني باز ايستد.