ترجمه كليله و دمنه - نصرالله منشي - الصفحة ٣٧٤ - ١٣ - باب پادشاه و برهمنان

[١] و ملك از آن تناولي مي‌فرمود و بمحاورت او مؤانستي مي‌يافت و بجمال او چشم روشن مي‌گردانيد. قال عليه السلم: النّظر إلى المرأة الحسناء يزيد في البصر [٢]

[٣] در اين ميان أنباغ [٤] او آن جامه ارغوان پوشيده بريشان گذشت‌

[٥] ملك او را بديد حيران بماند و دست از طعام بكشيد، و قوّت شهوت و صدق رغبت عنان تمالك از وى بستد و بر وى ثناى وافر كرد، و آنگاه ايران‌دخت را گفت: تو مصيب [٦] نبودي در اختيار تاج. چون حيرت ملك در جمال أنباغ بديد فرط غيرت او را بر انگيخت تا

______________________________
و انوري راست (ديوان چاپ مدرّس رضوي ٦٩٠):

[١]. (١) و (٢)

حركت مي‌كند مانند جنبيدن شاخ درخت كه وى را در تعب افگنده باشد گذر كردن باران از باران نخستين فرو ريزنده؛ و مي‌گردد شب تاريك سپيد و روشن وقتي كه او تبسّم كند از (دندان) سپيدي، مرواريدي تازه در دو رشته، روشن- وصف زني را كرده است و خنده او را. أتعبه بمتابعت از ضبط ديوان بحتري و يكي از نسخ شرح ابيات بجاى أينعه (أساس) گذاشته شد؛ نسخ ديگر: أتبعه، أعينه، يتبعه، حرّكه و غيرها.

[٢]. (٤) النّظر إلى ... نگريستن بسوى زن خوب (زيبا) مي‌افزايد در بينائي.

[٣]. (٥)

ديده را مشغولي و نشاطي است در مال ديرينه، و لكن نكشد خواستهاى تن را هيچ چيزي همچون كشيدن مالها و تحفه‌هاى نو.

[٤]. (٦) أنباغ هر زني از دو يا چند زن كه زوجه يك مرد باشند نسبت به زن يا زنان ديگر انباغ است، و آن را وسني، و بنانج نيز مي‌گفته‌اند، كه ما در لسان محاوره و عاميانه هوو گوئيم. در بيتي از اشعار ناصر خسرو أنباغي آمده است اگر چه معني آن روشن نيست (ديوان ٣٧٩):

[٥]. (٨)

مانند شاخ درخت كه او را بجنباند نسيم، و همانا كه افزوني دارد بر آن به باز و بندي و دست بندي.

[٦]. (١٠) مصيب بر راى درست و راه راست. رجوع شود به ٤٨/ ٨ ح و ١٢٣/ ١٣.