ترجمه كليله و دمنه - نصرالله منشي - الصفحة ٣٩٢ - جفتى كبوتر كه دانه ذخيره كردند

با آن كامگاري و اقتدار كه تقرير افتاد سخنان بي محابا را كه بر لفظ من رفت استماع ارزاني [١] فرمود، كدام بنده اين عاطفت را شكر تواند گزارد؟ شمشير برّان حاضر و بنده در مقام تبسّط [٢]، اقامت رسم سياست را جز حلم و كرم ملك چه حجاب صورت توان كرد [٣]؟ و من بنده بگناه خويش اعتراف مي‌آرم و اگر عقوبتي فرمايد محقّ و مصيب [٤] باشد، كه خطائي كرده‌ام و در امضاى فرمان تأخير جايز شمرده‌ام، و از بيم اين مقام و هول اين خطاب باز انديشيده، و باز مي‌نمايم كه ملكه جهان بر جاى است.

چندانكه ملك اين كلمه بشنود شادي و نشاط بر وى غالب گشت، و دلايل فرح و ابتهاج [٥] و مخايل [٦] مسرّت و ارتياح [٧] در ناصيه [٨] مبارك او ظاهر گشت‌

[٩] و پس فرمود كه: مانع سخط [١٠] و حايل سياست [١١] آن بود كه صدق اخلاص و مناصحت تو

______________________________
[١]. (٢) ارزاني داشت در ٣٧١/ ٨ ح ديده شود؛ و نيز ٣٩٣/ ٦ و ٣٩٥/ ١١.

[٢]. (٣) تبسّط با بزرگتر از خود گستاخي و بي پروائي ابراز كردن، نيز رجوع شود به ١٧٣/ ١٣ ح.

[٣]. (٣) صورت كردن تصوّر كردن؛ رجوع شود به ٢٦/ ١٢ ح. خاقاني گويد (ديوان چاپ سجّادي ٢٦٥):

و عطّار گويد (ديوان چاپ تفضّلي ٦٤٨):

[٤]. (٤) مصيب ٣٧٤/ ١٠ ح ديده شود.

[٥]. (٨) ابتهاج (از ب ه ج و بهجت) شاد شدن، شادي.

[٦]. (٨) مخايل ٢٢٨/ ٢ ح و ٢٤٨/ ١٢ و ٢٨٤/ ٧ و ٣٥٥/ ١١ و ٣٦٨/ ١٥ ديده شود.

[٧]. (٨) ارتياح شادماني. نيز ١٢٤/ ١٣ ح و ١٨٢/ ١١ ح ديده شود.

[٨]. (٨) ناصيه پيشاني؛ نيز ٢٨٣/ ١٢ و ٣٥١/ ٦ و ٣٥٢/ ٤ و ٣٧٧/ ٢ ديده شود.

[٩]. (١٠)

بعد از آن (مدّتها) كه شب من نبود آن را بامداد، گوئي كه آغاز و روز رستخيز پايان آنست.

[١٠]. (١١) سخط سخط و سخط خشم گرفتن، و خشم سخت گرفتن، و غضب كردن، بر كوچكتر.

[١١]. (١١) سياست بمعني اداره كردن امور و مملكت داري و رعيّت داري كردن معروفست و امروز نيز بهمين معني متداول است (ص ٦/ ١٨ و ص ٧ مكرّر و ٩٦/ ١١ ح ديده شود). مجازات دادن و تنبيه كردن و گوشمالي و حبس و قتل كساني كه مقصّر تشخيص مي‌دادند نيز سياست خوانده مي‌شد بجهت اينكه لازمه سياست بود؛ و اينجا اين معني دوم مراد است. ٢٠٠/ ٥ و ٣١٨/ ١٢ و ٣٤٥/ ١٠ و ٣٦٥/ ٨ و ٣٨٢/ ٦ نيز ديده شود.