و إنّي لميمون النّقيبة منجح‌		و إن كان مطلوبي سنا الشّمس في البعد
و أدرك سؤلي حين أركب عزمتي‌		و لو أنّه في جبهة الأسد الورد

[٢] پس هر دو بنزديك شير رفتند. اتّفاق را گاو با ايشان برابر برسيد. چون شير او را بديد راست ايستاد و مي‌غرّيد و دم چون مار مي‌پيچانيد. شنزبه دانست كه قصد او دارد و با خود گفت: خدمتگار سلطان در خوف و حيرت همچون هم خانه مار و هم خوابه شير است، كه اگر چه مار خفته و شير نهفته باشد آخر اين سر بر آرد و آن دهان بگشايد.

اين مي‌انديشيد و جنگ را مي‌ساخت. چون شير تشمّر [٣] او مشاهدت كرد برون جست و هر دو جنگ آغاز نهادند و خون از جانبين روان گشت. كليله آن بديد و روى بدمنه آورد و گفت:

باران دو صد ساله فرو ننشاند		اين گرد بلا را كه تو انگيخته‌اي‌

بنگر اى نادان در وخامت عواقب حيلت خويش [٤]. دمنه گفت: عاقبت وخيم كدامست؟

گفت: رنج نفس شير و، سمت نقض عهد و، هلاك گاو و هدر شدن خون او و، پريشاني‌

______________________________
[١]. (٢) هر چه شاهدتر شاهد در ادبيات فارسي بمعني صاحب جمال و نكو روى و مقبول و مطلوب و مطبوع و مرغوب بكار رفته است:

چو در چشم شاهد نيايد زرت‌		زر و خاك يكسان نمايد برت‌
آن شنيدي كه شاهدي بنهفت‌		با دل از دست رفته‌اي مي‌گفت ...

(گلستان، چاپ فروغي ص ١٢٤). نيز بمعني مطلق خوب و نيكو مانند همين عبارت كليله و دمنه، و نظير آن در اين بيت سعدي (باز گلستان، همان چاپ ص ٧٧ ح):

و انگشت خو بر وى و بنا گوش دلفريب‌		بي گوشوار و خاتم پيروزه شاهد است‌

. و اين بيت ديگر سعدي (غزليّات چاپ فروغي ص ٥٠):

شاهدش ديدار و گفتن، فتنه‌اش ابرو و چشم‌		نادرش بالا و رفتن، دلپذيرش طبع و خوست‌

. [٢]. (٣) و إنّي ... و منم مردي خجسته نفس (و مبارك پى) و حاجت روا شده (و با ظفر) هر چند كه جسته من بلندي خورشيد باشد در دوري؛ و در مي‌يابم حاجت خويش را آنگاه كه بر نشينم بر مركب عزيمت خود، اگر چه آن (مراد من) در پيشاني شير سرخ (گلگون) باشد.

[٣]. (٩) تشمّر اصل معني دامن بكمر زدن است و معني ثانوي آن جلدي كردن و خويش را آماده كاري كردن و بشتاب رفتن (مقدّمة و صراح).

[٤]. (١٢) عواقب حيلت خويش نسخه اساس «حيلت» را ندارد.