٤- باب الحمامة المطوّقة و الجرذ و الغراب و السّلحفاة و الظّبى‌ راى گفت برهمن را كه شنودم مثل دو دوست كه بتضريب نمّام [١] و سعايت فتّان چگونه از يك ديگر مستزيد [٢] گشتند و بعداوت و مقاتلت گرائيد تا مظلومي بي گناه كشته شد، و روزگار داد وى بداد، كه هدم [٣] بناى باري عزّ اسمه مبارك نباشد، و عواقب آن از وبال و نكال [٤] خالي نماند. فَلا يُسْرِفْ فِي الْقَتْلِ إِنَّهُ كانَ مَنْصُوراً [٥]. اكنون اگر ميسّر گردد باز گوى داستان دوستان يك دل و، كيفيّت موالات [٦] و افتتاح مؤاخات [٧] ايشان و، استمتاع از ثمرات مخالصت [٨] و برخورداري از نتايج مصادقت.

برهمن گفت: هيچ چيز نزديك عقلا در موازنه دوستان مخلص نيايد، و در مقابله ياران يك دل ننشيند، كه در ايّام راحت معاشرت خوب ازيشان متوقّع باشد و در فترات [٩] نكبت مظاهرت بصدق از جهت ايشان منتظر

لا يسألون أخاهم حين يندبهم‌		في النّائبات على ما قال برهانا

[١٠]

______________________________
[١]. (٢) نمّام سخن چين، كه آنچه از كسي در باره ديگري بشنود بگوش او برساند. ١٢١/ ٤ و ١٢٧/ ٢ نيز ديده شود.

[٢]. (٣) مستزيد ٨٠/ ٩ ح ديده شود.

[٣]. (٤) هدم خراب كردن و ويران كردن (بنائي را كه برپاست).

[٤]. (٥) نكال عذاب كردن كسي را بنحوي كه مايه عبرت باشد؛ شكنجه سخت به انتقام عملي؛ عقوبت كردن و عبرت ديگران گردانيدن (از مقدّمة و صراح).

[٥]. (٥) فلا يسرف ... (گو) گزاف مكناد در كشتن. زيرا كه او ياري كرده بود (سوره إسراء (١٧) آيه ٣٣).

[٦]. (٦) موالات (از و ل ى) با كسي دوستي و پيوستگي داشتن و كردن (تاج و مقدّمة و صراح).

[٧]. (٦) مؤاخات (از أخ و) با كسي دوستي و برادري داشتن (تاج و مقدّمة و صراح).

[٨]. (٧) مخالصت با كسي دوستي ويژه داشتن (تاج و مقدّمة و صراح).

[٩]. (٩) فترات (مفردش: فترت) درنگ در ميان دو وقعه؛ اينجا مراد زمان نكبتي است كه در فاصله بين دو دوره اقبال و سعادت پيش آيد.

[١٠]. (١١) لا يسألون ... نپرسند از برادر خويش، آنگاه كه او ايشان را (بياري) بخواند در بلاهائي كه نازل مي‌شود، بر آنچه گفته باشد برهان و حجّتي (هرگاه دوستي در پيشامد بدي از ايشان ياري طلبد با او چون و چرا نكنند).