ترجمه كليله و دمنه - نصرالله منشي - الصفحة ١٣٤ - ٣ - باب بازجست كار دمنه

از اهل غشّ [١] و خيانت و تهمت و عداوت از من ترسان شده‌اند، و هر آينه بمطابقت در خون من سعى خواهند كرد و بموافقت در من خروشند

[٢] و هرگز گمان نداشتم كه مكافات نصيحت و ثمرت خدمت اين خواهد بود كه بقاى من ملك را رنجور و متأسّف گرداند.

چون شير سخن دمنه بشنود گفت: او را بقضات بايد سپرد تا از كار او تفحّص كنند، چه در أحكام سياست و شرايط انصاف و معدلت، بي إيضاح بيّنت [٣] و إلزام حجّت جايز نيست عزيمت را در إقامت [٤] حدود بامضا رسانيدن. دمنه گفت: كدام حاكم راست‌كارتر و منصف‌تر از كمال عقل و عدل ملكست؟ هر مثال كه دهد نه روزگار را بدان محلّ اعتراض تواند بود و نه چرخ را مجال مراجعت [٥]

و بر راى متين ملك پوشيده نماند كه هيچ چيز در كشف شبهت و افزودن در نور بصيرت چون مجاهدت و تثبّت [٦] نيست. و من واثقم كه اگر تفحّص بسزا رود از بأس ملك مسلّم [٧] مانم. و بهمه حال برائت ساحت و فرط مناصحت و صدق اشارت و يمن ناصيت من معلوم خواهد شد. امّا از مبالغتي در تفتيش كار من چاره نيست، كه آتش از ضمير چوب و

______________________________
[١]. (١) غشّ و غشّ (در فارسي: غش) خيانت كردن (مقدّمة و صراح)؛ نيز بمعني مادّه‌اي بدلي و ارزان كه در چيزي گران قيمت داخل كرده باشند، مانند مس در زر و سيم، زايد بر عيار، يا جگر سوخته در مشك، يا آب در شير، و غيره. غالبا از غلّ و غش داشتن يا نداشتن كسي بحث مي‌كنيم.

(ديوان خواجه حافظ شيرازي چاپ قزويني غزل ١٥٩).

[٢]. (٣) فأصبحت ... محسود گرديدم (مورد حسد شدم، بر من حسد بردند) تنها بعلّت فضل و هنر من، با وجود دوري ياران من و اندكي مال من.

[٣]. (٧) بيّنت ص ٣ ح بر س ١ ديده شود.

[٤]. (٨) إقامت حدود ص ٩٩ ح بر س ١١ ديده شود.

[٥]. (١٠) مراجعت ص ٤٩ ح بر س ٨ ديده شود.

[٦]. (١٣) تثبّت ص ٩٩ ح بر س ١١ ديده شود.

[٧]. (١٣) مسلّم رها گشته و محفوظ و نگهداشته (از خشم شاه)؛ رهانيده و بي‌گزند داشته شده.