[١] و مادام كه عمر من باقي است حقوق ترا فراموش نكنم و از طلب فرصت مجازات [٢] و ترصّد وقت مكافات فرو نه ايستم، و هر چه در امكان آيد مبذول دارم. سوگندان ياد كرد و بسيار كوشيد تا حجاب مجانبت از ميان بر دارد و راه مواصلت گشاده گرداند، البتّه مفيد نبود.

موش جواب داد كه: جائي كه ظاهر حال مبني بر عداوت ديده مي‌شود چون بحكم مقدّمات در باطن گمان مودّت افتد اگر انبساطي رود و آميختگي افتد از عيب منزّه ماند و از ريب دور باشد، و باز جائي كه در باطن شبهتي متصوّر گردد اگر چه ظاهر از كينه مبرّا [٣] مشاهده كرده مي‌آيد بدان التفات نشايد نمود و از توقّي [٤] و تصوّن [٥] هيچ باقي نبايد گذاشت، كه مضرّت آن بسيار است و عاقبت آن وخيم؛ و راست آن را ماند كه كسي بر دندان پيل نشيند وانگاه نشاط خواب و عزيمت استراحت كند، لاجرم سرنگون در زير پاى او غلطد و باندك حركتي هلاك شود.

و ميل جهانيان بدوستان براى منافع است، و پرهيز از دشمنان براى مضارّ. امّا عاقل اگر در رنجي افتد كه در خلاص از آن [٦] باهتمام دشمن اميد دارد و فرج از چنگال بلا بي عون او نتواند يافت گرد تودّد بر آيد و در اظهار مودّت كوشد؛ و باز اگر از دوستي خلاف بيند تجنّب نمايد و عداوت ظاهر گرداند؛ و بچّگان بهايم بر اثر مادران براى شير دوند، و چون از آن فارغ شدند بي سوابق وحشت و سوالف ريبت آشنائي هم فرو گذارند، و هيچ خردمند آن را بر عداوت حمل نكند. امّا چون فايده منقطع گشت ترك مواصلت بخرد نزديك‌تر باشد.

______________________________
[١]. (١)

و رشت جناحي ...

(رشت از راش يريش) پر بر نهادي بال بريده مرا تا شد انبوه شاه پرها و پرهاى خرد و ريزه.

[٢]. (٢) مجازات اينجا در معناى پاداش يعني مزد و تلافي نيكي كسي بكار رفته است.

[٣]. (٧) ظاهر از كينه مبرّا فقط نق چنين است؛: ظاهر از كينه تو؛ اساس: ظاهران كينه تو؛ مج:

ظاهر از كينه پاك؛ باقي نسخ: ظاهر هر چه آراسته‌تر.

[٤]. (٨) توقّي ٢٣٨/ ٢ ح ديده شود.

[٥]. تصوّن ٢٠٨/ ٦ ح و ٢٣٨/ ٢ ح ديده شود.

[٦]. (١٣) كه در خلاص از آن مطابق ضبط. اساس و يكي دو نسخه: كه خلاص آن؛ اكثر نسخ: كه خلاص از آن.