ترجمه كليله و دمنه - نصرالله منشي - الصفحة ٣٥٨ - ١٣ - باب پادشاه و برهمنان

[١]

[٢]

مصالح اطراف و حوادث نواحي چگونه معلوم شود، و بر احوال اعدا و عوازم [٤] خصمان بچه تأويل وقوف افتد؟ و هر گاه كه اين دو بنده كافي و اين دو ناصح واقف كه هر يك بمحلّ دست گيرا و چشم بينااند

[٥] باطل گردند و فوايد مناصحت و آثار كفايت ايشان از ملك من منقطع شود رونق كارها و نظام مهمّات چگونه صورت بندد؟ و بي پيل سپيد كه شخص او چو خرمن ماه خرّم و تابان [٦] و چون هيكل [٧] چرخ آراسته و گردان است؛ مهد او هم كاخي دل‌گشاى و

______________________________
[١]. (١) و (٢)

كه در پنجه او نزاريست (زرد لاغري است) كه زشت مي‌كند تند رفتن او برقهاى شب تاريك را و اسپان تازي تمام سال را (شش ساله را)؛ دارو مي‌كند (اين نزار، يعني قلم) بيماري پادشاهي را و آن درد دشوار است، و كه ديده است زرد لاغري را كه باشد دارو كننده؟

[٢]. (٤) و (٥)

در خطّ او تمامي دلها را آرزوست، تا آنجا كه گوئي مركّب آن خواسته‌هاى دلست؛ و هر ديده‌اي را روشنائي است در نزديكي بآن تا آنجا كه گوئي غايب بودن آن (در حكم) خاشاكهاست.

[٣]. (٦) سخونان در اساس چنين نوشته شده است و مراد سخنان است. و او در لفظ سخون و او معدوله است و تبديل كلمه بدو صورت تلفّظ سخن و سخن تحوّل طبيعي تلفّظ بوده است و حتّى در عصر نصر اللّه منشي هم سخن بفتح خا متداول بوده، چنانكه در شعر سنائي مكرّر در قوافي بدين صورت آمده است.

[٤]. (٧) عوازم (جمع عازم) در اساس و نق و ٣ چنين است؛: عزمات؛ ساير نسخ: عزايم، باستثناى مج كه جمله را ندارد؛ عازم بمعني واجب و فريضه است نه عزم، ولي باحتمال قوي مصنّف «عوازم» نوشته بوده بجاى عزائم.

[٥]. (١٠)

گوئي آن دو در ياري و همراهي كردن با يكديگر چنان‌اند كه دست راست ترا وفا بجاى مي‌آورد دست چپ آن (تو).

[٦]. (١٣) خرم و تابان در اساس: خرّم تابان.

[٧]. (١٣) هيكل رجوع شود به ٢٢٤/ ١١ ح، ناصر خسرو گويد (ديوان چاپ مينوي ص ٤٣٩ و ٤٧١ بترتيب):