چون محاسن صلاح بر اين جمله در ضمير متمكّن شد خواستم كه بعبادت متحلّي گردم تا شعار [١] و دثار من متناسب باشد و ظاهر و باطن بعلم و عمل آراسته گردد، و چون تعبّد و تعفّف در دفع شرّ جوشن حصين است و در جذب خير كمند دراز، و اگر حسكي [٢] در راه افتد يا بالائي تند پيش آيد بدانها تمسّك توان نمود- و يكي از ثمرات تقوى آنست كه از حسرت فنا و زوال دنيا فارغ توان زيست؛ و هرگاه كه متّقي در كارهاى اين جهان فاني و نعيم گذرنده تأمّلي كند هر آينه مقابح آن را بنظر بصيرت ببيند و همّت بر كم آزاري و پيراستن راه عقبى مقصور شود، و بقضا رضا دهد تا غم كم خورد، و دنيا را طلاق دهد تا از تبعات آن برهد، و از سر شهوت برخيزد تا پاكيزگي ذات بحاصل آيد [٣]، و بترك حسد بگويد تا در دلها محبوب گردد، و سخاوت را با خود آشنا گرداند تا از حسرت مفارقت متاع [٤] غرور مسلّم باشد، [و] كارها بر قضيّت عقل پردازد تا از پشيماني فارغ آيد، و بر ياد آخرت إلف گيرد تا قانع و متواضع گردد، و عواقب عزيمت را پيش چشم دارد تا پاى در سنگ نيايد، و مردمان را نترساند تا ايمن زيد- هر چند در ثمرات عفّت تأمّل بيش كردم رغبت من در اكتساب آن بيشتر گشت، امّا مي‌ترسيدم كه از پيش شهوات برخاستن و لذّات نقد را پشت پاى زدن كار بس دشوار است، و شرع كردن در آن خطر بزرگ، چه اگر حجابي در راه افتد مصالح معاش و معاد خلل پذيرد؛

______________________________
[١]. (٤) شعار لباسي كه در زير پوشند مانند پيراهن و شلوار؛ دثار جامه‌اي كه بر روى پوشند مثل قبا و عبا. شعار و دثار كنايه است از ظاهر و باطن، نيّت و اخلاق واقعي و رفتار و كردار ظاهري. و نيز ص ١٣ ح برس ١٨ ديده شود.

[٢]. (٥) حسك پارچه‌هائي از آهن كه بشكل خار سه گوشه (خار مغيلان) سازند و در راه لشكر خصم اندازند تا راه بريدن بر ايشان مشكل شود (از صراح).

[٣]. (١٠) بحاصل آمدن. بترك چيزي گفتن در اين قبيل افعال استعمال «ب» در نثر و نظم قديم متداول است؛ امروز شايد زايد بنظر آيد. چه مي‌گوئيم فلان چيز حاصل شد، و فلان كار را ترك كرد.

[٤]. (١١) مفارقت متاع نسخه اساس: مفارقت و متاع. متاع غرور كنايه است از زندگاني دنيا كه متاعي و برخورداريي اندك و فريبنده است (به آيه ١٨٥ سوره آل عمران، و آيه ٢٦ سوره رعد رجوع شود).