ترجمه روضة کافي شيخ کليني - کمره‌اي، شيخ محمد باقر - الصفحة ٢٢٠ - شرح

امام باقر (ع)- اى أبا الجارود؛ من از كتاب خدا جل و تعالى بتو دليلى بدهم كه هر دو از پشت رسول خدايند (ص) و آن دليل را جز كافر رد نكند.

أبو الجارود- قربانت اين دليل در كجا است؟

امام (ع) آنجا كه خداى تعالى فرموده است (٢٣- النساء) «حرام است بر شما مادران شما و دختران شما و خواهرهاى شما» تا آخر آيه كه ميرسد بقول خدا تبارك و تعالى «و زنان حلال پسران شما كه از صلب شمايند».

- اى أبا الجارود از آنها بپرس كه براى رسول خدا (ص) حلال بود زن حلال حسن و حسين را ازدواج كند؟ اگر گويند آرى دروغ گفتند و هرزه‌درائى كردند و اگر گويند نه، پس آن هر دو پسر صلبى رسول خدا (ص) باشند.

شرح-

از مجلسى ره- قوله‌

«فجعل عيسى بن مريم من ذرية نوح»

بدان كه اصحاب اختلاف دارند در اينكه پسر دختر از روى حق و واقع پسر محسوبست يا نه و بر اين مسأله متفرع كردند مسائلى ١- پسر زن سيده از پدر عام مستحق خمس و محروم از زكاة است يا نه؟

٢- اگر كسى مالى براى اولاد فاطمه وصيت كند بدخترزاده‌هاى او هم ميرسد يا نه؟

٣- اگر مالى را براى پسران خود وقف كند پسران دختر او هم از آن سهم ميبرند يا نه؟

اكثر فقهاء گفته‌اند پسر دختر در حقيقت پسر نيست و دليل آورده‌اند كه در عرف مردم نسب و نژاد را از طرف پدر دانند نه مادر و در عرف عرب تميمى و حارثى بكسى گويند كه از طرف پدر اولاد تميم و حارث باشد نه از طرف مادر تنها و مؤيد آن است قول شاعر:

و هم دليل آورده‌اند بدان چه حماد بن عيسى مرسلا از امام كاظم (ع) روايت كرده است كه فرمود: هر كس مادرش و پدرش از ديگران قريش است زكاة و صدقه برايش حلال است و حقى بهيچ چيز از خمس ندارد زيرا خدا مى‌فرمايد:

(٥- الاحزاب) آنها را بنام پدرانشان بخوانيد- ولى سيد مرتضى با آنان مخالفت كرده و