ترجمه روضة کافي شيخ کليني - کمره‌اي، شيخ محمد باقر - الصفحة ١٧٠ - شرح

دستوراتى راجع بتب و درمان آن‌

٤٤١-

از محمد بن فيض گويد: به امام صادق (ع) گفتم كسى از ما بيمار مى‌شود و پزشكان باو دستور پرهيز مى‌دهند.

در پاسخ فرمود: ولى ما خاندانى هستيم كه جز از خرما پرهيز نداريم (يعنى در حال بيمارى) با ميوه سيب و آب سرد معالجه ميكنيم من گفتم از خرما چرا پرهيز ميكنيد؟ فرمود براى آنكه پيغمبر خدا (ص) على (ع) را در بيماريش از آن پرهيز داد.

٤٤٢-

از حلبى گويد: از امام صادق (ع) شنيدم مى‌فرمود: پرهيز پس از هفت روز براى هيچ بيمارى سود ندارد.

٤٤٣-

از امام كاظم (ع) فرمود معنى پرهيز اين نيست كه چيزى را بكلى ترك كنى و از آن تناول نكنى ولى پرهيز اينست كه از چيزى كم بخورى؟

شرح-

از مجلسى ره- دلالت دارد كه پرهيز سودمند كم خوردن از چيزيست نه خوددارى از آن بكلى و خبر پيش محمول است بر ترك. پايان نقل از مجلسى ره.

من گويم مضمون اين اخبار هم يك گوشه‌اى از واقع‌بينى تعليمات ائمه معصومين را در باره طب و بهداشت نشان مى‌دهد زيرا پايه و مايه طب قديم بيشتر روى پرهيز از خوراكها و انواع غذاها بوده است براى بيماران. چون طب قديم پايه علمى درستى نداشته و روى سنجش و قياس طبايع چهارگانه اربعه و گياهها و خوراكها با مزاج انسانى بوده است بر پايه طبايع عناصر و اخلاط چهارگانه كه بر اثر بررسى دانشمندان جديد و طب حسى بر پايه اكتشاف و پى‌گيرى دانشمندان از اصل طب ميكروبى معلوم شد هيچ پايه و مايه علمى ندارد و يا روى تجربه‌هاى ناقص معالجات بوده كه علائمى را براى يك بيمارى مشخص كرده و داروئى را هم طبق اين علامت براى معالجه آن تشخيص داده بودند و اين تجربه هم از نظر تشخيص علائم مبهم و نارسا بوده و هم از نظر تشخيص درمان و چون طب قديم پايه علمى نداشته پزشكها بر اساس احتياط كار ميكرده و هر گونه غذا و خوراكى را كه مخالف طبع بيمار و بيمارى‌