روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٤ - ترجمه
طس ،پيش [١]از اين بيان كرديم اختلاف اقوال مفسّران در مثل اين حروف.
عبد اللّه عبّاس گفت: طس نامى است از نامهاى خداى تعالى،به اين نام قسم كرد كه اين آيات كه در اين قرآن هست آيات كتابى است روشن.و گفتهايم كه:
«ابان»هم لازم است و هم متعدّى،پس«مبين»هم ظاهر باشد و هم بيانكننده.
و گفتهاند [٢]:«طا»از لطف است و«سين»از سميع.و اهل اشارت گفتند:
اين كلمه اشارت است الى طهارة سرّ المحبّ.
هُدىً وَ بُشْرىٰ لِلْمُؤْمِنِينَ ،دو معنى را محتمل است:يكى بيان،و ديگر لطف و بشارت و مژدۀ [٣]مؤمنان.و محلّ او نصب است بر حال،و شايد كه رفع باشد بر خبر مبتداى محذوف.
آنگه وصف كرد اين [٤]مؤمنان را گفت:آنان كه نماز به پاى دارند،و زكات مال بدهند،و به آخرت ايمان دارند و موقن [٥]باشند،و علم يقين بود ايشان را.
آنگه گفت:آنان كه[به قيامت ايمان ندارند،ما] [٦]مزيّن بكرديم ايشان را اعمال ايشان.در اين[١٦٢-پ]دو قول گفتند:يكى آنكه اعمالى كه ايشان را فرمودهاند از ايمان و عمل صالح براى ايشان مزيّن بكرديم.از امرونهى و ترغيب و ترهيب و وعد و وعيد،و اين اعمال [٧]براى آن به ايشان حواله كرد كه ايشان را فرمودهاند و كار ايشان است اگرچه چهكار نبستهاند،ايشان متحيّراند و عمه به آنكه نكردهاند و از آن برفتهاند،و اين قول حسن است و جبّائى.
وجه ديگر آن است كه:ما ايشان را مزيّن بكرديم از اعمال قبيح كه ايشان مىكردند به خلق شهوت آن در ايشان بر سبيل امتحان و تشديد تكليف،و لكن ايشان غافل و متحيّراند ازآنكه اين معنى انديشه كنند و دريابند [٨].و العمه،التّحيّر.
آنگه گفت:جزاى ايشان آن است كه ايشان را عذاب بد باشد از عقاب دوزخ،
[١] .همه نسخه بدلها:پيشتر.
[٢] .آج،لب،آل:گفتند.
[٣] .آل:مجده.
[٤] .همۀ نسخه بدلها:آن.
[٥] .آب:مؤمن.
[٦] .اساس:ندارد،از آط،افزوده شد.
[٧] .همۀ نسخه بدلها+را.
[٨] .همۀ نسخه بدلها:فرمايند.