او را ندا كردند به آوازى كه او شنيد [١]و شخص [٢]را نديد:چرا،اى لقمان؟ گفت:براى آن‌كه حاكم را حوادث پيش آيد،و باشد كه در ظلمات شبهات افتد، اگر مدد توفيق و معونت او را دريابد نجات يابد از آن،و اگر خطا كند در آن،ره [٣]بهشت خطا كرده باشد،و من اين دوست‌تر [٤]دارم كه در دنيا ذليل باشم ازآن‌كه شريف باشم.و دانسته‌ام كه:هركه دنيا بر آخرت اختيار كند،به دنيا نرسد و آخرت از او فايت شود.

فريشتگان را عجب آمد از حسن منطق و حكمت او،بخفت خفتنى.چون برخاست [٥]خداى او را حكمت داده بود.خلافت [٦]پس از آن بر داود عرض كردند [٧]، در محنت اوفتاد.

يك روز داود و لقمان[٢٢٣-پ]به يك جاى حاضر بودند [٨]،داود گفت:

طوبى لك يا لقمان!خنك تو را كه تو را حكمت دادند و بلا از تو بگردانيدند [٩]،و مرا به خلافت امتحان و ابتلا كردند.

بعضى علما گفتند:لقمان بنده‌اى بود حبشى،صنعت او درودگرى بود.سعيد بن المسيّب گفت:درزى بود.

قوله: أَنِ اشْكُرْ لِي ،اين جا مضمرى هست،التّقدير:و قلنا له ان اشكر،او را،گفتيم شكر كن مرا بر نعمتهايى كه با تو كردم.منها،از آن جمله حكمت كه دادم تو را.

و از آنچه روايت كرده‌اند از حكمت لقمان،محمّد بن عجلان روايت كرد كه:

از كلمات حكم او يكى اين است كه [١٠]گفت:«ليس مال كصحّة،و لا نعيم كطيب نفس»،هيچ مال چون تندرستى نيست،و هيچ نعيم [١١]چون دلخوشى نيست.

[١] .آط،آب،آج،لب،مش:شنود.

[٢] .آط،آب،آج،لب،مش:شخصى.

[٣] .آب:در راه.

[٤] .اساس:به صورت«درستر»هم خوانده مى‌شود.

[٥] .لب،مش،كا:برخواست.

[٦] .آب،مش:عرض خلافت.

[٧] .آط،آب،آج،لب،مش+قبول كرد و.

[٨] .آط،آب،آج،لب،مش:حاضر آمدند.

[٩] .آط:بگردانيدن.

[١٠] .آط،آب،لب،مش+او.

[١١] .آط،آب،آج،لب،مش:نعمت.