روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٣٦٨ - ترجمه

را بر شما اين امان نيست [١].گفتند:چون ندهى،ما نيز با شما دست يكى نداريم،و خذلان در ميان ايشان افتاد،و خداى تعالى آن شب بادى عظيم بفرستاد بر ايشان سرد و سخت چنان كه خيمه‌هاى ايشان بدريد و طنابها بگسست،و ذلك قوله: يٰا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اذْكُرُوا نِعْمَةَ اللّٰهِ عَلَيْكُمْ ،گفت:ياد كنى اى مؤمنان نعمت خداى بر شما بر سبيل تذكير و تنبيه گفت: إِذْ جٰاءَتْكُمْ جُنُودٌ ،چون آمد به شما لشكرهايى [٢]يعنى احزاب با [٣]جماعات قريش و مكّيان و غطفان و بنى قريظه و بنى النّضير.

فَأَرْسَلْنٰا عَلَيْهِمْ رِيحاً ،بفرستاديم بر ايشان بادى.

مفسّران گفتند:باد صبا بود

لقوله-عليه السّلام: نصرت بالصّبا و اهلكت عاد بالدّبور ،گفت:مرا به باد صبا نصرت كردند و عاد را به باد دبور هلاك كردند.و «صبا»،آن باد بود كه چون روى به در خانه كعبه دارى برابر روى تو جهد،و «دبور»برابر صبا باشد. وَ جُنُوداً لَمْ تَرَوْهٰا ،و لشكرهايى كه شما نديدى ايشان را از فريشتگان.

اهل سير گفتند:فريشتگان آن روز فرود آمدند و لكن كارزار نكردند.

مفسّران گفتند:خداى تعالى بادى بفرستاد سرد [٤]سخت كه طنابهاى خيمه‌هاى ايشان [٥]بگسست،و خيمه‌ها [٦]بدريد،و آتشهاى [٧]ايشان بكشت،و ديگها [٨]بيفگند،و اسپانشان [٩]برميدند،و خداى تعالى ترس در دل ايشان افگند [١٠]،و فريشتگان از جوانب لشكرگاه ايشان تكبير كردند تا سيّد هر قبيله قوم خود را مى‌گفت:

از بر من مروى،مرا نگاه دارى.

محمّد بن كعب القرظىّ گفت،جوانى از اهل كوفه گفت حذيفه يمان را گفتم:

يا با عبد اللّه!شما رسول خداى را ديدى،و با او صحبت داشتى [١١]،چگونه بودى با او؟ .