در اثر آمد از مغيره از ابراهيم كه او گفت:در بهشت درختان است كه چون اهل بهشت را سماع بايد،خداى تعالى از زير عرش بادى بفرستد تا برآن درختان آيد، و برگهاى آن بجنباند و بر يكديگر زند،ازآنجا آوازى آيد كه اگر اهل دنيا بشنوند از طرب بميرند.

و ابو هريره را پرسيدند كه:در بهشت سماع باشد؟[٢١٢-ر]گفت:بلى در بهشت درختى است اصل آن از زر [١]و شاخه‌هاى [٢]آن از سيم،و ميوۀ آن از لؤلؤ و زبرجد و ياقوت،خداى تعالى بادى بفرستد تا برآن درخت آيد و شاخ و برگ آن را بر هم زند،ازآنجا آوازى آيد كه شنوندگان مانند آن نشنيده باشند.

و امّا تخصيص«روضه»،براى آن كرد كه هيچ‌چيز نيست به نزديك عرب از روضه نكوتر و خوش‌تر،تا شاعر گويد-شعر:

ما روضة من رياض الحسن معشبة خضراء جاد عليها مسبل هطل
يضاحك الشّمس منها كوكب شرق مؤزّر بعميم النّبت مكتهل
يوما باطيب منها نشر رائحة و لا باحسن منها اذ دنا الاصل
آنگه ذكر جزا و مآل كافران كرد،گفت: وَ أَمَّا الَّذِينَ كَفَرُوا وَ كَذَّبُوا بِآيٰاتِنٰا وَ لِقٰاءِ الْآخِرَةِ ،امّا آنان كه كافر باشند و دروغ دارند لقاى آخرت را،يعنى بازگشت به آنجا [٣]. فَأُولٰئِكَ فِي الْعَذٰابِ مُحْضَرُونَ ،ايشان را در عذاب حاضر كنند.

فَسُبْحٰانَ اللّٰهِ حِينَ تُمْسُونَ وَ حِينَ تُصْبِحُونَ ،اى سبّحوا اللّه تسبيحا حين تمسون- چنان است كه بيان كرديم في قوله: وَعْدَ اللّٰهِ [٤]،و: كِتٰابَ اللّٰهِ [٥]،جز آن است كه اين جا فعل بيفگندند،و اضافت فعل با مفعول كردند و آنجا با فاعل،معنى آن است كه:نماز كنى آنگه كه در شب آى و آنگه كه در روز آى،يعنى نماز شام و نماز بامداد. وَ عَشِيًّا ،و نماز خفتن. وَ حِينَ تُظْهِرُونَ ،و آنگه كه در نيمۀ روز آى[يعنى نماز پيشين و ديگر.بعضى دگر گفتند: حِينَ تُمْسُونَ ،نماز ديگر خواست و نماز شام [٦].

[١] .همۀ نسخه بدلها+است.

[٢] .اساس:شاخهاى/شاخه‌هاى.

[٣] .آج،لب،كا:با آن.

[٤] .سورۀ روم(٣٠)آيۀ ٦.

[٥] .سورۀ نساء(٤)آيۀ ٢٤.

[٦] .آط:شما،به قياس با نسخۀ آج،تصحيح شد.