روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ١٨١ - ترجمه

كرده باشند.

شهر بن حوشب روايت كرد از عبادۀ صامت كه:روز قيامت كه اعمال خلايق عرض كنند،خداى تعالى گويد [١]:آنچه مراست،و براى من كرده‌اند جدا كنى،جدا كنند.آنگه بفرمايد تا آنچه بماند در دوزخ افگنند.

ابن كيسان گفت:الّا ملكه.

سعيد جبير گفت:روزى مردى از اميرالمؤمنين [٢]سؤال كرد و چيزى خواست و گفت:أسألك بوجه اللّه،اين از تو به روى خداى مى‌خواهم.گفت:دروغ گفتى،

انّما سألتني بوجه الخلق ،اين از من به روى خلقان خواستى،كه وجه خداى را معنى حق است،أ لا ترى الى قوله: كُلُّ شَيْءٍ هٰالِكٌ إِلاّٰ وَجْهَهُ ،يعنى همه چيزى هلاك شود الّا حقّ.

ابو العاليه گفت:مراد عمل به اخلاص است،بيانه قول الشّاعر [٣]:

أستغفر اللّه ذنبا لست محصيه [٤] ربّ العباد اليه الوجه و العمل
لَهُ الْحُكْمُ ،حكم او راست،هيچ‌كس را حكم نرسد اگر عقلى اگر شرعى.

عقليّات به تقرير او در عقول و شرعيّات به انزال او بر رسول،فمن اين القياس للنّاس.

وَ إِلَيْهِ تُرْجَعُونَ ،و خلقان را مرجع و مآب با او باشد،يعنى با جايى كه در آن جاى كس را حكم نباشد جز او را،و همه املاك و احكام از مالكان و حاكمان زائل باشد، و اگرچه امروز متصرّف‌اند در آن.