تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٧٠
مىگيرد.
آيات فوق شاهد گويائى براى اين واقعيت است.
در اين زمينه، روايات زيادى در منابع اسلامى وارد شده كه به گوشهاى از آن، براى تكميل اين بحث اشاره مىكنيم:
١- در يكى از خطبههاى «نهج البلاغه» آمده است: ما كانَ قَوْمٌ قَطُّ فِي غَضِّ نِعْمَةٍ مِنْ عَيْشٍ، فَزالَ عَنْهُمْ، إِلَّا بِذُنُوبٍ اجْتَرَحُوها، لِأَنَّ اللَّهَ لَيْسَ بِظَلَّامٍ لِلْعَبِيْدِ، وَ لَوْ أَنَّ النَّاسَ حِيْنَ تَنْزِلُ بِهِمُ النِّقَمُ، وَ تَزُولُ عَنْهُمُ النِّعَمُ، فَزِعُوا إِلى رَبِّهِمْ بِصِدْقٍ مِنْ نِيَّاتِهِمْ، وَ وَلَهٍ مِنْ قُلُوبِهِمْ، لَرَدَّ عَلَيْهِمْ كُلَّ شارِدٍ، وَ أَصْلَحَ لَهُمْ كُلَّ فاسِدٍ: «هيچ ملتى از آغوش ناز و نعمت زندگى، گرفته نشد، مگر به واسطه گناهانى كه انجام دادند، زيرا خداوند هرگز به بندگانش ستم روا نمىدارد، هرگاه مردم در موقع نزول بلاها و سلب نعمتها با صدق نيت به پيشگاه خدا تضرع كنند، و با دلهاى پراشتياق و آكنده از مهر خدا، از او درخواست جبران نمايند، مسلماً آنچه از دستشان رفته، به آنها باز مىگرداند و هر گونه مفسدهاى را براى آنها اصلاح مىكند». «١»
٢- در «جامع الاخبار» حديث ديگرى از اميرمؤمنان على عليه السلام نقل شده است كه فرمود: إِنَّ الْبَلاءَ لِلْظَّالِمِ أَدَبٌ، وَ لِلْمُؤْمِنِ إِمْتِحانٌ، وَ لِلْأَنْبِياءِ دَرَجَةٌ وَ لِلْأَوْلِياءِ كَرامَةٌ: «بلاها براى ظالم تأديب است، و براى مؤمنان امتحان، و براى پيامبران درجه، و براى اولياء كرامت و مقام است». «٢»
اين حديث، شاهد گويائى است براى آنچه در مورد استثناهاى آيه، بيان كرديم.