دلهاست، و گوئى صاحب و مالك آن شده، با خبر است، و اين اشاره لطيفى است، به حاكميت و استقرار افكار، بر قلوب و ارواح انسان‌ها (دقت كنيد).
***
و از آنجا كه خداوند، راه بازگشت را همواره به روى بندگان، باز مى‌گذارد كراراً در آيات قرآن، بعد از مذمت از اعمال زشت مشركان و گنهكاران، به مسأله گشوده بودن درهاى توبه اشاره كرده، در آيات مورد بحث نيز، پس از گفتار سابق مى‌افزايد: «او كسى است كه توبه را از بندگانش پذيرا مى‌شود، و گناهان را مى‌بخشد» «وَ هُوَ الَّذِي يَقْبَلُ التَّوْبَةَ عَنْ عِبادِهِ وَ يَعْفُوا عَنِ السَّيِّئاتِ».
اما اگر تظاهر به توبه كنيد، ولى در خفا كار ديگر انجام دهيد، تصور نكنيد كه از ديده تيزبين علم پروردگار، مخفى خواهد ماند، نه، «او آنچه را انجام مى‌دهيد مى‌داند» «وَ يَعْلَمُ ما تَفْعَلُونَ».
در شأن نزولى كه در آغاز آيات گذشته بيان كرديم، گفته شد، كه بعد از نزول آيه «مودّت» جمعى از منافقان و يا افراد ضعيف‌الايمان گفتند: اين سخنى است كه محمّد بر خدا افتراء بسته، مى‌خواهد ما را بعد از خود در برابر خويشاوندانش خوار كند، آيه «أَمْ يَقُولُونَ افْتَرى‌ عَلَى اللَّهِ كَذِباً» نازل شد، و به آنها پاسخ گفت، هنگامى كه از نزول آيه با خبر شدند، گروهى پشيمان گشتند، گريه كردند و ناراحت بودند، آيه «وَ هُوَ الَّذِي يَقْبَلُ التَّوْبَةَ ...» نازل شد، و به آنها بشارت داد كه اگر توبه خالص كنند، خدا لغزش آنها را مى‌بخشد.
***
و در آخرين آيه مورد بحث، پاداش بزرگ مؤمنان و عذاب دردناك كافران را در جمله‌هائى كوتاه، بيان كرده مى‌فرمايد: «خداوند درخواست كسانى را كه ايمان آورده‌اند و عمل صالح انجام داده‌اند، اجابت مى‌كند» «وَ يَسْتَجِيبُ الَّذِينَ