١- منظور، فرشتگان مراقب اعمال آدمى است.
٢- منظور، پيامبران مى‌باشد كه گواهان امت‌ها هستند.
٣- مقصود، فرشتگان و پيامبران و مؤمنانند كه گواهان اعمال انسان‌ها مى‌باشند.
اما احتمال اين كه اعضاء پيكر انسان نيز، داخل در اين بحث باشد بعيد به نظر مى‌رسد، زيرا واژه «اشهاد» هر چند معنى گسترده‌اى دارد، اما تعبير به «يَوْمَ يَقُومُ الْأَشْهادُ» (روزى كه گواهان قيام مى‌كنند) با آن متناسب نيست.
اين تعبير، اشاره به نكته جالبى است و مى‌خواهد بگويد، آن روزى كه همه خلائق در آن جمعند، گواهان در آن محضر بزرگ قيام مى‌كنند، و رسوائى در آنجا بدترين رسوائى است، و پيروزى نيز برترين پيروزى است، ما در آن روز، مؤمنان و رسولان خود را يارى مى‌كنيم و بر آبروى آنها در آن محضر بزرگ مى‌افزائيم.
***
اما آن روز، روز رسوائى و بدبختى كافران و ظالمان است، چنان كه در آيه بعد مى‌افزايد: «همان روزى كه عذرخواهى ظالمان، سودى نمى‌بخشد، و لعنت خدا مخصوص آنها است، و خانه و جايگاه بد، نيز به آنها تعلق دارد» «يَوْمَ لايَنْفَعُ الظَّالِمِينَ مَعْذِرَتُهُمْ وَ لَهُمُ اللَّعْنَةُ وَ لَهُمْ سُوءُ الدَّارِ».
از يكسو، عذرخواهى آنها در برابر گواهان به جائى نمى‌رسد و رسوائى در آن محضر بزرگ دامانشان را مى‌گيرد.
از سوى ديگر، از رحمت خدا دورند و لعنت كه همان بعد معنوى از رحمت است، گريبانگيرشان مى‌شود.
و از سوى سوم، از نظر جسمانى نيز در شكنجه و عذابند، و در بدترين جايگاه در آتش دوزخ!