تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٦٣
تفسير:
مرا بخوانيد تا اجابت كنم!
از آنجا كه در آيات گذشته، تهديداتى نسبت به افراد بىايمان و متكبر و مغرور، آمده بود، در اين آيات آن را با لطف و مهربانى، مىآميزد، و آغوش رحمتش را به روى توبهكنندگان مىگشايد، نخست مىگويد: «پروردگار شما گفته است: مرا بخوانيد! تا دعاى شما را اجابت كنم» «وَ قالَ رَبُّكُمُ ادْعُونِي أَسْتَجِبْ لَكُمْ».
بسيارى از مفسران، «دعا» و خواندن را در اينجا به همان معنى معروفش تفسير كردهاند، و جمله «أَسْتَجِبْ لَكُمْ»، و همچنين روايات متعددى كه در ذيل اين آيه، در زمينه دعا و ثوابهاى آن آمده است- و بعداً به آن اشاره خواهيم كرد- نيز شاهد همين معنى گفتهاند.
در حالى كه بعضى ديگر، به پيروى از «ابن عباس» مفسّر معروف احتمال دادهاند «دعا» در اين جا، به معنى «توحيد و عبادت» پروردگار است، يعنى «مرا بپرستيد و به وحدانيتم اقرار كنيد» ولى ظاهر همان تفسير اول است.
به هر حال از آيه فوق چند نكته استفاده مىشود:
١- دعا كردن محبوب الهى و خواست خود او است.
٢- بعد از دعا وعده اجابت داده شده است، ولى مىدانيم اين وعده، وعدهاى است مشروط، و نه مطلق، دعائى به هدف اجابت مىرسد، كه شرائط لازم در «دعا» و «دعاكننده» و «مطلبى كه مورد تقاضا» است، جمع باشد، ما اين موضوع را به ضميمه فلسفه «نيايش و دعا» و «مفهوم واقعى آن» در ذيل آيه