تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٦٥
٢٣- آرى، اين گمان بدى بود كه درباره پروردگارتان داشتيد، و همان موجب هلاكت شما گرديد، و سرانجام از زيانكاران شديد!
تفسير:
در آيات پيشين، سخن از مجازات دنيوى كفار مغرور و ظالمان مجرم بود، اما در آيات مورد بحث، از عذاب آخرت آنها سخن مىگويد، و دردها و مصائب دشمنان خدا را در مراحل مختلف قيامت، طى چندين آيه تكاندهنده بر مىشمرد.
نخست مىفرمايد: «به خاطر بياوريد آن روز را كه دشمنان خدا را جمع كرده به سوى دوزخ مىبرند» «وَ يَوْمَ يُحْشَرُ أَعْداءُ اللَّهِ إِلَى النَّارِ».
و براى اين كه صفوف آنها به هم پيوسته باشد «صفوف پيشين را نگه مىدارند تا صفهاى بعد به آنها ملحق شوند» و آنها را دسته جمعى روانه دوزخ مىكنند «فَهُمْ يُوزَعُونَ». «١»
***
«زمانى كه به آن مىرسند گوش آنها و چشمها و پوستهاى تنشان به اعمال آنها گواهى مىدهد»! «حَتَّى إِذا ما جاؤُها شَهِدَ عَلَيْهِمْ سَمْعُهُمْ وَ أَبْصارُهُمْ وَ جُلُودُهُمْ بِما كانُوا يَعْمَلُونَ». «٢»
چه شاهدان عجيبى؟ كه عضو پيكر خود انسانند، و شهادتشان به هيچ وجه