نيز جائى براى شما نيست) «وَ ما أَنْتُمْ بِمُعْجِزِينَ فِى الأَرْضِ». «١»

چگونه شما مى‌توانيد از حيطه قدرت و حاكميت او بگريزيد، در حالى كه تمام عالم هستى، عرصه حكومت بلامنازع پروردگار است؟
و اگر تصور كنيد، كسى مى‌تواند به كمك شما بشتابد بدانيد «غير از خداوند، هيچ ولىّ و ياورى براى شما نيست» «وَ ما لَكُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ مِنْ وَلِىٍّ وَ لانَصِيرٍ».
فرق ميان «ولىّ» و «نصير»، ممكن است از اين نظر باشد كه «ولىّ» سرپرستى است براى جلب منفعت، و «نصير» براى دفع مضرت، و يا اين كه «ولىّ» به كسى گفته مى‌شود كه مستقلًا به دفاع بر خيزد، و «نصير» كسى است كه در كنار خود انسان قرار مى‌گيرد و او را يارى مى‌دهد.
در حقيقت آيه اخير ضعف و ناتوانى انسان را مجسم مى‌كند، و آيه قبل عدالت و رحمت پروردگار را. «٢»
***
نكته‌ها:
١- مصائب شما از خود شما است!
اين تصور براى بسيارى وجود دارد كه گمان مى‌كنند رابطه اعمال انسان با جزاى الهى، همان رابطه قرار دادى است كه شبيه آن در مورد قوانين دنيا و پاداش و كيفر آن، وجود دارد، در حالى كه بارها گفته‌ايم: اين ارتباط به يك نوع ارتباط تكوينى شبيه‌تر است تا ارتباط تشريعى و قراردادى، و به تعبير ديگر پاداش‌ها و كيفرها بيشتر بازتاب طبيعى و تكوينى اعمال انسان‌ها است كه دامن آنها را