تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٤١
نور اميد بر قلب آنها بپاشد.
ضمناً، بايد توجه داشت كه «دعاء»، گاه به معنى «خواندن» كسى است، و گاه به معنى «طلب كردن» چيزى است، و در آيه مورد بحث، به معنى دوم مىباشد، بنابراين لايَسْأَمُ الإِنْسانُ مِنْ دُعاءِ الْخَيْرِ: «يعنى انسان از طلب و تقاضاى نيكىها هرگز ملول و خسته نمىشود».
در اين كه «يَئُوسْ» و «قَنُوطْ» به يك معنى است، يعنى انسان نوميد، يا دو معنى مختلف دارد؟ و تفاوت ميان اين دو چيست؟ در ميان مفسران گفتگو است:
بعضى هر دو را به يك معنى (براى تأكيد) دانستهاند. «١»
ولى بعضى «يَئُوسْ» را از ماده «يَأس» به معنى وجود نوميدى در درون قلب و «قَنُوط» را به معنى ظاهر ساختن آن در چهره و در عمل دانستهاند. «٢»
مرحوم «طبرسى» در «مجمع البيان» در ميان اين دو چنين فرق گذاشته كه، «يأس»، «نوميدى از خير» است و «قَنُوط»، «نوميدى از رحمت». «٣»
ولى آنچه از موارد استعمال واژه «يأس» و «قَنُوط» در قرآن مجيد به دست مىآيد، اين است كه «يأس» و «قَنُوط» تقريباً در يك معنى به كار مىرود، مثلًا در داستان «يوسف» مىخوانيم كه «يعقوب» فرزندان خود را از يأس از رحمت الهى بر حذر داشت، در حالى كه آنها در مورد پيدا كردن «يوسف» هم قلباً مأيوس بودند، و هم نشانههاى يأس را ظاهر كرده بودند. «٤»
و در مورد «قَنُوط» در داستان بشارت فرزند به «ابراهيم» مىخوانيم كه، او از اين مسأله اظهار تعجب كرد، اما فرشتگان به او گفتند: بَشَّرْناكَ بِالْحَقِّ فَلاتَكُنْ